Mevzuat
Türkiye Elektrik İletim A.Ş.
TEİAŞ Ana Statüsü
Birinci Kısım - Genel Hükümler
- Bağlı Ortaklık: Sermayesinin yüzde ellisinden fazlası Teşekküle ait olan işletme veya işletmeler topluluğundan oluşan Anonim Şirketleri,
- Bakanlık: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığını,
- Dağıtım: Elektrik enerjisinin 36 kV ve altındaki hatlar üzerinden naklini,
- Dağıtım Sistemi: Bir dağıtım şirketinin, belirlenmiş bölgesinde işlettiği ve/veya sahip olduğu elektrik dağıtım tesisleri ve şebekesini,
- Dağıtım Şirketi: Belirlenen bir bölgede elektrik dağıtımı ile iştigal eden tüzel kişiyi,
- Dağıtım Tesisi: İletim tesislerinin bittiği noktadan itibaren, müstakilen elektrik dağıtımı için tesis edilmiş tesis ve şebekedir.
- Dağıtım Yönetmeliği: Dağıtım faaliyeti gösteren tüzel kişilerin görüşleri alınmak suretiyle TEDAŞ tarafından hazırlanarak dağıtım lisansları hükümleri uyarınca dağıtım şirketleri ile dağıtım sistemine bağlı tüm taraflara uygulanacak standart, usul ve esasları belirleyen kuralları,
- Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği: Teşekkül tarafından hazırlanan ve iletim lisansı hükümleri uyarınca piyasada faaliyet gösteren taraflar arasındaki anlaşmalar kapsamında elektrik enerjisi ve/veya kapasite alım-satımının gerçek zamanlı dengelenmesi ve mali uzlaştırmanın gerçekleştirilmesi ile ilgili ayrıntılı usul ve esasları belirleyen kuralları,
- DPT: Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığını,
- DSİ: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünü,
- Elektrik Piyasası Kanunu (EPK): 20.02.2001 tarih ve 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunudur.
- Hazine Müsteşarlığı: Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık Hazine Müsteşarlığını,
- İktisadi Devlet Teşekkülü: Sermayesinin tamamı devlete ait, iktisadi alanda ticari esaslara göre faaliyet göstermek üzere K.H. K. ye göre kurulan İktisadi Devlet Teşekkülü yapısında Kamu İktisadi Teşebbüsünü,
- İletim: Elektrik enerjisinin gerilim seviyesi 36 kV üzerindeki hatlar üzerinden naklini,
- İletim Ek Ücreti: İletim tarifesi üzerinden Kurum adına tahsil edilebilecek ücreti,
- İletim Kontrol Anlaşmaları: Teşekkül ile özel direkt iletim hatlarının mülkiyet sahibi ya da işletmecisi olan özel hukuk hükümlerine tabi tüzel kişi arasında, özel hukuk hükümlerine göre yapılan ikili anlaşmaları,
- İletim Sistemi: Elektrik iletim tesisleri ve şebekesini,
- İletim Tarifesi: Teşekkül tarafından hazırlanarak, üretilen, ithal veya ihraç edilen elektrik enerjisinin iletim tesisleri üzerinden naklinden yararlanan tüm kullanıcılara eşit taraflar arasında fark gözetmeksizin uygulanacak olan ve kapsamında Teşekkülün yapacağı şebeke yatırımları ve iletim ek ücretlerinin de yer aldığı fiyatları, hükümleri ve şartları,
- İletim Tesisi: Üretim tesislerinin bittiği noktalardan itibaren, iletim şalt sahalarının orta gerilim fiderleri de dahil olmak üzere dağıtım tesislerinin bağlantı noktalarına kadar olan tesislerin tümünü,
- İşletme: Müesseselerin ve Bağlı Ortaklıkların mal ve hizmet üreten tesis ve diğer birimlerini,
- İştirak: Teşekkülün veya Bağlı Ortaklıklarının, sermayelerinin en az yüzde on beşine, en çok yüzde ellisine sahip bulundukları Anonim Şirketleri,
- K.H.K.: 08.06.1984 tarih ve 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve değişiklikleri ile 22.01.1990 tarih ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve değişiklikleri,
- Kurum: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunu,
- Kurul: Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunu,
- Lisans: Tüzel kişilere piyasada faaliyet gösterebilmeleri için bu Kanun uyarınca Kurul tarafından verilen izni,
- Müessese: Sermayesinin tamamı Teşekküle ait olup, ona bağlı işletme ve işletmeler topluluğunu,
- Otoprodüktör: Esas olarak kendi elektrik enerjisi ihtiyacını karşılamak üzere elektrik üretimi ile iştigal eden tüzel kişiyi,
- Otoprodüktör Grubu: Esas olarak ortaklarının elektrik enerjisi ihtiyacını karşılamak üzere elektrik enerjisi üretimi ile iştigal eden tüzel kişiyi,
- Perakende Satış: Elektriğin tüketicilere satışını,
- Perakende Satış Hizmeti: Perakende satış lisansına sahip şirketlerce, elektrik enerjisi ve/veya kapasite satımı dışında tüketicilere sağlanan diğer hizmetleri,
- Perakende Satış Şirketi: Elektrik enerjisinin ve/veya kapasitenin ithalatı ve iletim sistemine doğrudan bağlı olanlar dışındaki tüketicilere perakende satışı ve/veya tüketicilere perakende satış hizmeti verilmesi ile iştigal edebilen tüzel kişiyi,
- Piyasa: Üretim, iletim, dağıtım, toptan satış, perakende satış, perakende satış hizmeti, ithalat ve ihracat dahil olmak üzere elektrik enerjisi ve kapasite alım satımı veya ticareti faaliyetleri ile bu faaliyetlere ilişkin işlemlerden oluşan elektrik enerjisi piyasasını,
- Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi: Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği hükümleri uyarınca Teşekkül bünyesinde teşkil edilecek Merkezi,
- Serbest Tüketici: Kurul tarafından belirlenen elektrik enerjisi miktarından daha fazla tüketimde bulunması veya iletim sistemine doğrudan bağlı olması nedeniyle tedarikçisini seçme serbestisine sahip gerçek veya tüzel kişiyi,
- Serbest Olmayan Tüketici: Elektrik enerjisi ve/veya kapasite alımlarını bölgesinde bulunduğu perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketi veya perakende satış şirketlerinden yapabilen gerçek veya tüzel kişiyi,
- Şebeke Yönetmeliği: Teşekkül tarafından hazırlanan ve iletim lisansı hükümleri uyarınca Teşekkül ile iletim sistemine bağlı tüm taraflara uygulanacak standart, usul ve esasları belirleyen kuralları,
- Tarife: Elektrik enerjisinin ve/veya kapasitenin iletimi, dağıtımı ve satışı ile bunlara dair hizmetlere ilişkin fiyat, hüküm ve şartları içeren düzenlemeleri,
- TEAŞ: Mülga Türkiye Elektrik Üretim İletim Anonim Şirketini.
- Tedarikçi: Tüketicilerine elektrik enerjisi ve/veya kapasite sağlamakla yükümlü olan üretim şirketleri, otoprodüktörler, otoprodüktör grupları, toptan satış şirketleri ve perakende satış şirketlerini,
- TEDAŞ: Türkiye Elektrik Dağıtım Anonim Şirketini,
- TEK: Mülga Türkiye Elektrik Kurumunu,
- Tesis: Elektrik enerjisi üretimi veya iletimi veya dağıtımı işlevlerini yerine getirmek üzere kurulan tesis ve teçhizatı,
- Teşekkül : TEAŞ’dan oluşturulan Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketini (İletim AŞ),
- Ticaret A.Ş. : TEAŞ’dan oluşturulan Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt Anonim Şirketini,
- Toptan Satış: Elektriğin tekrar satış için satışını,
- Toptan Satış Şirketi: Elektrik enerjisinin ve/veya kapasitenin, toptan satılması, ithalatı, ihracatı, serbest tüketicilere satışı ve ticareti faaliyetleri ile iştigal edebilen tüzel kişiyi,
- Tüketici: Elektriği kendi ihtiyacı için alan serbest ve serbest olmayan tüketicileri,
- Tüzel Kişi: Elektrik üretimi, iletimi, dağıtımı, toptan satışı, perakende satışı, Perakende Satış Hizmeti, ithalatı, ihracatı veya ticareti ile iştigal etmek üzere kurulmuş ya da kurulacak olan kamu ya da özel hukuk tüzel kişilerini,
- Üretim: Enerji kaynaklarının, elektrik üretim santrallarında elektrik enerjisine dönüştürülmesini,
- Üretim A.Ş.: TEAŞ’dan oluşturulan Elektrik Üretim Anonim Şirketini,
- Üretim Kapasite Projeksiyonu: Dağıtım şirketleri tarafından hazırlanan talep tahminleri esas alınarak yapılan değerlendirme sonucu, Teşekkül tarafından gerçekleştirilen elektrik enerjisi arz güvenliği için gereken üretim kapasitesinin tahminini,
- Üretim Şirketi: Otoprodüktörler, otoprodüktör grupları hariç olmak üzere, elektrik üretimi ve ürettiği elektriğin satışı ile iştigal eden tüzel kişiyi,
- Üretim Tesisi: Elektrik enerjisinin üretildiği tesislerini,
- Yan Hizmetler Anlaşması: İletim sistemine bağlı tüm taraflar ile Teşekkül arasında, yan hizmetlerin sağlanmasına ilişkin anlaşmaları,
- Yan Hizmetler: Yan Hizmetler Anlaşmaları hükümleri uyarınca iletim sistemine bağlı Üretim Şirketleri, Dağıtım Şirketleri, Otoprodüktörler, Otoprodüktör Grupları ya da tüketiciler tarafından sağlanacak olan ve Şebeke Yönetmeliğinde tanımlanan hizmetleri,
- YPK: Yüksek Planlama Kurulu'nu,
- ifade eder.
İkinci Kısım - Hukuki Bünye
Madde 3
1. Bu Anastatü ile teşkil olunan Türkiye Elektrik İletim A.Ş. (Teşekkül) tüzel kişiliğe sahip, faaliyetlerinde özerk ve sorumluluğu sermayesiyle sınırlı bir İktisadi Devlet Teşekkülüdür.
2. Teşekkül EPK, K.H.K., ve bu Anastatü hükümleri saklı kalmak üzere özel hukuk hükümlerine tabiidir.
3. Teşekkül Genel Muhasebe Kanunu ile Devlet İhale Kanunu hükümlerine ve Sayıştay’ın denetimine tabi değildir.
4. Teşekkülün merkezi Ankara' dadır. Teşekkülün merkezi YPK kararı ile değiştirilir.
5. Teşekkülün Sermayesi 150.000.000.000.000.-TL olup tamamı devlete aittir. Teşekkülün sermayesi , Bakanlığın teklifi üzerine YPK kararı ile değiştirilir.
6. Teşekkülün ilgili olduğu Bakanlık, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığıdır.
Teşekkülün Amaç ve Faaliyet Konuları
________________________________________
Madde 4- Devletin genel enerji ve ekonomi politikasına uygun olarak elektrik iletim faaliyetlerinde bulunmak amacıyla teşkil olunan bu Teşekkülün faaliyet konuları aşağıda gösterilmiştir.
1- Tüm iletim tesislerini devralmak, mülkiyetindeki tesislerde tüm iletim faaliyetlerini yürütmek,
2- Kurul tarafından belirlenen lisans alma ve lisans bedellerini Kuruma ödemek ve alacağı lisans hükümleri uyarınca faaliyet göstermek,
3- Elektrik iletimi ve yük dağıtımı ile ilgili faaliyetleri verimlilik ve karlılık ilkelerine göre Teşekkül bünyesinde gerçekleştirmek üzere, kurulması öngörülen yeni iletim tesislerinin etüd ve planlamasını yapmak, buna bağlı olarak gerekli tesislerin yatırım programına alınarak, yapılmasını sağlamak, mevcut ve kurulacak tesisleri işletmek, bakım-onarım ve rehabilitasyonunu yapmak ve gerektiğinde bu fonksiyonlarını yerine getirmek üzere hizmet satın almak,
4- Ülkenin teknik ve sosyoekonomik gelişim verilerine dayanılarak hazırlanan elektrik enerjisi talep tahminlerini esas alarak ve dağıtım şirketleri tarafından hazırlanan talep tahminlerini de değerlendirerek üretim kapasite projeksiyonunu hazırlamak ve Kurul onayına sunmak.
5- Elektrik iletim tesislerinin yapılmasında ve işletilmesinde diğer gerçek ve tüzel kişilerle işbirliği yapmak,
6- Elektriğin iletimi için gereken her türlü etüt ve projeler ile inşaat ve tesisleri yapmak, yaptırmak ve söz konusu tesislerin planlama, proje, tesis ve işletme aşamalarında ülkemiz çevre mevzuatına uygun olmasını sağlamak amacıyla çevreyi korumak üzere gerekli önlemleri almak ve kendi paylarına düşen hukuki ve mali sorumluluk ilgili şirket veya kuruluşlarda kalmak üzere aldırmak,
7- İletim tesislerinin yapılması, işletilmesi ve genişletilmesi ile ilgili her türlü mal ve hizmetleri yurt içinden tedarik etmek veya yurt dışından ithal veya ihraç etmek,
8- İletim faaliyeti ile ilgili olarak gerekli tesis ve makineleri bulundurmak, bu maksatla kurulmuş tesis ve makinelerin kapasiteleri ile insan kaynaklarını değerlendirmek,
9- Elektrik iletim sisteminin tesis ve işletilmesi ile ilgili olarak gerekli sistem ve makine teçhizat konularında araştırma-geliştirme ve eğitim çalışmaları yapmak, yurt içi imkanlarını göz önüne alarak gerektiğinde bunları imal etmek veya ettirmek,
10- Yukarıdaki faaliyetlerle ilgili olmak veya iletişim altyapısını ve işletme artılarını değerlendirmek üzere Bağlı Ortaklıklar tesis etmek ve devralmak, iştiraklerde bulunmak, amaç ve faaliyet konuları ile ilgili ve sahip olduğu imkanlar kullanılarak bedeli mukabilinde Teşekkül faaliyetlerini aksatmayacak şekilde ilgili Yönetmelik çerçevesinde talep halinde mal ve hizmet satışı yapmak,
11- İletim sistemine bağlı tüm kamu ve özel tüzel kişiler, Ticaret A.Ş. ve Serbest Tüketiciler ile Bağlantı ve Sistem Kullanım Anlaşmaları; üretim ve dağıtım kamu ve özel tüzel kişiler ile Yan Hizmet Anlaşmaları yapmak,
12- İletim Tarifesi ile Bağlantı ve Sistem Kullanım Tarifelerini hazırlamak, gerektiğinde revize etmek,
13- Eşitler arasında fark gözetmeksizin, bir Bağlantı ve Sistem Kullanım Tarifesi uyarınca bağlantı hizmeti ve ilgili hizmetleri; bir İletim Tarifesi uyarınca iletim ve ilgili hizmetleri, Şebeke Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda sunmak,
14- Bağlantı ve Sistem Kullanım Tarifesi ile İletim Tarifesinde belirlenen ücretleri tahsil etmek ve bu ücretlerin ödenmemesi halinde bu konuya ilişkin gerekli önlemleri almak, Kurul tarafından belirlenen iletim ek ücretini tahsil ederek Kuruma ödemek,
15- Teşekkül ile Üretim Şirketleri, Dağıtım Şirketleri, Otoprodüktörler, Otoprodüktör Grupları ve Serbest Tüketiciler arasında yapılan Yan Hizmetler Anlaşmaları ile yan hizmetler almak,
16- Tüm iletim tesislerini işletmek, sistem yük dağıtım ve frekans kontrolü yapmak, sistem kontrolü sağlamak, gerçek-zamanlı sistem güvenilirliğini izlemek ve yapılan Yan Hizmetler Anlaşmaları ile yan hizmetleri sağlamak,
17- Enterkonnekte sistem için teknik ve işletme standartlarını belirleyecek olan Şebeke Yönetmeliğini ve Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliğini hazırlamak ve uygulamak üzere gerekli altyapıyı ve örgütlenmeyi oluşturmak, gerek görüldüğünde Şebeke Yönetmeliğini inceleyerek gerekli revizyonları yapmak ve uygulamak,
18- Şebeke Yönetmeliği prosedürleri uyarınca, Şebeke Yönetmeliğina uyulup uyulmadığını denetlemek,
19- İletim sistemi gelişim planlaması sürecinde, üretim ve dağıtım planlamalarını dikkate alarak ve sektörde ilgili özel ve kamu tüzel kişileriyle işbirliği ve gerekli koordinasyonu yaparak iletim yatırım programı hazırlamak,
20- Bakanlığın uluslararası enterkonneksiyonlarla ilgili politikaları doğrultusunda, uluslararası enterkonneksiyon çalışmalarını yapmak ve uygulamak.
21- Şebekenin teknik standartlarını geliştirmek, uygulamak ve bu standartlara uygunluğunu izlemek,
22- İlgili taraflarca sağlanacak sıralamaya dayanarak, gerçek zamanlı iletim kısıtlarına ve bir dizi ekonomik ve teknik yük dağıtım kurallarına uygun olarak yük dağıtımını gerçekleştirmek suretiyle sistemi işletmek ve gerekli bilgileri ilgili taraflara vermek,
23- Sistem kontrolü ve işletme faaliyetleri ile ilgili olarak her türlü iletişim, bilişim ve kontrol altyapısının sağlanması ile, Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği için gereken alt yapıyı kurmak ve bu yönetmelik uyarınca uygulamayı yapmak ve bu kapsamda mali uzlaştırma sistemininin çalıştırılmasını sağlamak,
24- Piyasanın gelişimine bağlı olarak Kurul kararı doğrultusunda yeni ticaret yöntemleri ve satış kanallarının uygulanabilmesine yönelik alt yapıyı geliştirmek ve uygulamak,
25- Sistem yük dağıtımını desteklemek için kısa vadeli yük tahminleri yapmak ve sıcak yedekleri gerektiği şekilde programlamak,
26- Gerçek zamanlı sistem güvenilirliğini izlemek ve gerekli olduğunda acil durum eylemlerinde bulunmak,
27- İletim Sistemi kullanıcıları ile birlikte iletim şebekelerine göre koordine edilmiş şebeke bakım takvimini hazırlamak,
28- Faaliyet konuları ile ilgili menkul ve gayrimenkullerle her türlü ayni ve fikri hakları tasarruf etmek,
29- TEAŞ’ın, Teşekkülü ilgilendiren mevcut uluslararası konularda ikili ve çoklu ilişkilerini devam ettirmek, gerektiğinde faaliyet alanı ile ilgili yeni ilişkiler kurmak,
30- İletim sisteminin kararlılığının ve işletme bütünlüğünün korunması amacıyla, İletim Şebekesi dışında, ulusal iletim sistemi için geçerli standartlara uygun olan ve piyasada üretim faaliyeti gösteren tüzel kişiler ile lisansları kapsamındaki müşterileri ve/veya iştirakleri ve/veya serbest tüketiciler arasında özel direkt iletim hattı tesisi için iletim kontrol anlaşmaları yapmak,
31- Teşekkül faaliyetlerinin yerine getirilebilmesi için gerekli kamulaştırma, mülkiyetin dışındaki ayni haklar ve kiralamayı EPK çerçevesinde gerçekleştirmek,
32- Teşekkül faaliyet alanına giren konularda yurtdışına hizmet ihraç etmek,
33- Mevzuatla verilecek diğer görevleri yapmak,
Teşekkül bu amaç ve faaliyetlerini doğrudan doğruya, Merkez ve Taşra birimleri (Müessese, Bölge, Bağlı Ortaklık, İştirak, İşletme ve diğer birimleri) eliyle yerine getirir.
Üçüncü Kısım - Teşekkül
Dördüncü Kısım - Müesseseler, Bağlı Ortaklıklar ve İştirakler
Beşinci Kısım - Mali Hükümler, Tasfiye ve Denetim
Altıncı Kısım - Çeşitli Hükümler