Madde 1 - İş ve çalışma hayatını düzenleyen Yasalar ve sair Mevzuatın İş güvenliğine ilişkin ilgili tüm hükümlerine ek olarak, Teşekkülümüzün faaliyet konusunu oluşturan elektrik unsurunun büyük tehlike taşıyan özelliği dikkate alınarak, bu Yönetmelik TEİAŞ işyerlerinde İş Güvenliği açısından alınması gereken asgari önlemleri belirlemek amacı ile hazırlanmıştır.

Kapsam:

Madde 2 - Bu Yönetmelik hükümleri TEİAŞ işyerlerinde görevli tüm kamu ve özel sektör personeline uygulanacaktır.

Hukuki Dayanak:

Madde 3 - Bu yönetmelik Kamu İktisadi Teşebbüsleri hakkındaki 233 ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Türkiye Elektrik İletim A.Ş. (TEİAŞ) Ana statüsü hükümlerine dayalıdır.

Tanımlar:

Madde 4 -

Teşekkül : Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi

Genel Müdürlüğü’dür.

TEİAŞ : Türkiye Elektrik İletim A.Ş.’nin

kısaltılmış adıdır.

İşletme : TEİAŞ İşletmelerinin mal ve hizmet

üreten tüm birimlerini ifade eder.

Kısaltmalar:

Madde 5 - Bu yönetmelikte geçen kısaltmalar aşağıdaki anlamları ifade eder.

AA (AC) : Alternatif akım

DA (DC) : Doğru Akım

KG : Küçük gerilim

AG : Alçak gerilim

OG : Orta gerilim

YG : Yüksek gerilim

TEİAŞ : Türkiye Elektrik İletim A.Ş.

ŞTGM : Şebeke Tesis Grup Müdürlüğü

ŞİGM : Şebeke İşletme Grup Müdürlüğü

DM : Ulusal Yük Dağıtım Müdürlüğü

YDM : Yük Dağıtım Müdürlüğü

EDŞ : Kamu veya Özel Elektrik Dağıtım Şirketi

EİH : Enerji İletim Hattı

EDH : Enerji Dağıtım Hattı

TM : Trafo Merkezi

Form YDM/1 (Ek:1) : Yük Dağıtım Müdürlüğü

Çalışma İzni İsteği Formu

Form YDM/2 (Ek:2) : Yük Dağıtım Müdürlüğü

Çalışma İzni Formu

Form YDM/3 (Ek:3) : Yük Dağıtım Müdürlüğü

Manevra Formu

İGF/1 (Ek:4) : İş Güvenliği Çalışma İzni

Formu

İGF/2 (Ek:5) : İş Bitirme Beyan Formu

EKV (Ek:6) : Elektrik Dağıtım Şirketi

Enerji Kesilmesi ve Verilmesi

İsteği Formu

Madde 6 - Bu yönetmelikte gerilim kademeleri aşağıdaki şekilde kabul edilmiştir.

Küçük gerilim : 0 – 50 Volt arası

Alçak gerilim : 50 – 1000 Volt arası

Orta gerilim : 1000 – 36000 Volt arası

Yüksek gerilim : 36000 – 170000 Volt arası

Çok Yüksek Gerilim : 170000 Volt’tan yukarısı

v 50 Volt’un üzerinde olan gerilim tehlikeli gerilimdir.

v 1000 Voltun altındaki çalışmalar için Madde 51’deki hükümler geçerlidir.

v Alınacak güvenlik önlemleri açısından 1000 Voltun üzerindeki gerilimler Yüksek Gerilim sayılacaktır.

Madde 7 - Gerilim altındaki iletkenler için kabul edilen azami yaklaşma mesafesi aşağıda gösterilmiştir.

50 - 3.500 volt arası 30 cm

3.500 - 10.000 volt arası 60 cm

10.000 - 50.000 volt arası 90 cm

50.000 - 100.000 volt arası 150 cm

100.000 - 250.000 volt arası 300 cm

250.000 - 450.000 volt arası 450 cm

Tarifler:

Madde 8 - Bu yönetmelikte adı geçen birim, donanım ve işlemlerin açıklaması aşağıdaki gibidir.

A) Servisler ve Görevleri :

Yük Dağıtım Müdürlükleri (YDM)

1) Ulusal Yük Dağıtım Müdürlüğü (UYDM)

TEİAŞ Sistemlerinin Üretim, İletim ve Tüketim yönünden güvenli, kaliteli ve ekonomik olarak işletilmesine devamlı nezaret eden, Bölgesel Yük Dağıtım Müdürlükleri arasındaki koordinasyonu sağlayan İşletme Müdürlüğüdür.

2) Bölgesel Yük Dağıtım Müdürlüğü (BYDM) :

Sınırları belirlenmiş bir TEİAŞ sisteminin Üretim, İletim ve Tüketim yönünden güvenli, kaliteli ve ekonomik olarak işletilmesine devamlı nezaret eden, işletme manevralarının koordinasyonunu ve kumandasını yapan üretim şirketi santrallarının enterkonnekte sisteme bağlı olarak işletilmesinde üretilen enerjiyi alan tarafı temsil eden İşletme Müdürlüğüdür.

3) Yük Dağıtımcı :

Yük Dağıtım Müdürlüklerinde işletmeci olarak çalışanlara denir.

4) Bölge İşletme Mühendisi :

Belirlenmiş bir bölge içerisindeki İletim Hatları ile Transformatör Merkezlerinin işletilmesi ve bakımından sorumlu olan Mühendistir.

5) Röle- Ölçü Aletleri Mühendisi :

Belirlenmiş bir bölge içerisindeki akım ve gerilim trafolarının sekonder devreleri ile kesici kumanda devrelerinin, röle ve ölçü aletlerinin bakım, ayar ve testlerinden sorumlu olan Mühendistir.

6) Elektronik Mühendisi :

Belirlenmiş bir bölge içerisindeki elektronik bilgi, elektronik haberleşme ve elektronik koruma devrelerinin bakım ve ayarlarından sorumlu Mühendistir.

7) Test Mühendisi:

Belirlenmiş bir bölge içerisindeki güç, akım-gerilim trafoları, generatör, kesici, Y.G Kablo, nötr direnci, kapasitör ve parafudr gibi teçhizatın testlerinden sorumlu Mühendistir

8) İşletme Teknisyeni (Tablocu) :

Trafo Merkezleri ile santrallarda bulunan ve işletme şartlarını göz önünde tutarak, ilgili talimatlara ve Yük Dağıtımcının isteklerine uygun manevra yapan ayrıca çalışmalar sırasında teçhizatı İGF-1 formu ile ekip şefine teslim eden, çalışmanın bitiminde de ekip şefinden IGF-2 formu ile teslim alıp teçhizatın işletme haline geçmesi için YDM’ye bilgi vererek servise alınmasını sağlayan kişidir.

9) Ekip :

Birden fazla elemanın bulunduğu çalışma grubudur.

10) Ekip Şefi veya Sorumlusu:

Yapılacak bir çalışmadan önce gerekli güvenlik önlemlerini alan veya aldırtan sonra teçhizat üzerinde yapılacak çalışmaları yürüten, çalışmanın bitiminde de bu önlemlerin kaldırılmasını sağlayan veya isteyen, üzerinde çalışma yapılan teçhizatın servise alınabileceğini ilgili birimlere bildiren sorumlu şahıstır.

NOT:

Bu bölümdeki tarifler ünvanları belirtilen personel ve servisler hakkında, kullananlara basit bir bilgi vermek maksadıyla yapılmış olup, personelin ve servislerin görev ve sorumluluklarının sadece tarifteki kadar bulunduğu anlamını taşımaz. Yapılan işin niteliğine göre sorumluluk ve gerekli görev sınırları ilgili ünite amirlerince genişletilebilir.

11) Çalışma İzni İstemeye Yetkili Elemanlar:

Ulusal sistemi etkileyen çalışmalarda; Üretim ve İletim tesislerinde çalışma izni istemeye yetkili elemanların isimleri ilgili Müdürlüklerince YDM’ye, ŞTGM ve EDŞ ünitelerinin yapacağı çalışmalarda izin istemeye yetkili elemanların isimleri ilgili Şebeke İşletme Grup Müdürlüklerine önceden yazılı olarak bildirilecektir.

B)İşletmede Çok Sık Kullanılan Terimler:

1)Trafo Merkezi (TM) :

Yüksek ve Orta gerilim değişikliği yapılan transformatör ve diğer tesisatın bulunduğu yer.

2)GİS TM :

Gaz İzoleli Trafo Merkezi.

3)Kesici :

Normal yüklü yada arızalı elektrik devrelerini açıp kapatmak için kullanılan bir cihazdır.

4)Ayırıcı:

Yüksüz elektrik devrelerini açıp kapayan cihazdır.

5)By Pas Ayırıcısı :

Tek baralı sistemde ancak kesici yük altında iken açılıp kapanabilen bir ayırıcıdır

6)Toprak Ayırıcısı :

Gerilimsiz duruma getirilmiş elektrik devrelerini toprakla irtibatlamak için kullanılan cihazdır.

7)Sigorta :

Elektrik akımının öngörülen bir sınır değerini aşması durumunda kendiliğinden kesen aygıt ve düzenlerdir.

8)Bara :

Aynı gerilimdeki elektrik enerjisinin toplandığı ve dağıtıldığı bir ünitedir. Teçhizatın kendi kesicisi ile bağlı olduğu baraya ANA BARA, transfer kesicisi veya ayırıcısı ile bağlı bulunduğu baraya da TRANSFER BARA denir.

9)EİH :

Enerji taşımaya yarayan ve üzerinde izolesi bulunmayan havai iletkenlerden oluşan tesistir.

10)Yüksek Gerilim Yer altı Kablosu (YGYK) :

Enerji iletmeye yarayan izole ve yeraltında kullanılabilen kablolardır.

11)Müşterek Hatlar:

İki farklı gerilime ait hatların aynı direkler üzerinde bulunduğu hatlardır.

12)Çok Devreli Hatlar :

Aynı direkte ve aynı gerilimde birden fazla devre bulunan hatlardır.

13)Parafudr:

Teçhizatı yıldırımın meydana getireceği yüksek gerilimlerden veya nominal gerilimin üzerindeki aşırı gerilimlerden koruyan cihazdır.

14)Güç Trafosu :

Elektrik enerjisinin frekansını değiştirmeden gerilim ve akımın seviyesini belli oran dahilinde değiştiren ünitedir.

15) Akım Trafosu :

Akımı belli bir oran dahilinde değiştiren cihazdır.

16) Gerilim Trafosu :

Gerilimi belli bir oranda değiştiren cihazdır.

17) Kaplin Kapasitör (Gerilim Bölücü) :

İletişim, koruma, ölçü ve bilgi nakli için kullanılan cihazların EİH’na bağlantısında kullanılan kuplaj kondansatörüdür.

18) Hat Tıkacı :

Ayarlandığı frekans bandına karşı büyük empedans göstererek işaretin bara tarafına geçmesini engelleyen (hat tarafına yönlendirilmesini sağlayan) paralel rezonans devresidir.

19) Şönt Kapasitör:

Bağlı bulunduğu baranın gerilimini yükseltmek için kullanılan ve reaktif güç üreten kondansatör grubudur.

20) Seri Kapasitör :

Uzun EİH’na seri olarak bağlanan ve hattın empedansını küçültmek için kullanılan kondansatör grubudur.

21) Reaktör :

Bağlı bulunduğu hat, trafo veya baradan reaktif güç çeken (tüketen) ve gerilim düşürmek için kullanılan bobindir.

22) Röle :

Sistemde oluşan arıza, aşırı yük, ısınma ve düşük frekans gibi durumlarda kesicilere açma, kapama ve sinyal kumandası veren cihazdır.

23) Kuranportör :

Enerji iletim hatları iletişim ortamı gibi değerlendirerek konuşma, koruma, sinyalizasyonu ve bilgi iletişimi sağlayan radyo frekanslı (RF) alıcı–verici cihazdır.

C) Tesislerin Durumu :

1) Serviste Olan Teçhizat :

Bir teçhizatın amacına uygun çalışma durumunda olmasıdır

2) Servis Dışı Teçhizat :

Çeşitli sebeplerle (bakım, tamir, yedek, arıza vb) işletme dışı bırakılan teçhizattır.

3) Emre Amade Teçhizat :

Servise girmeye hazır durumda bulunan teçhizattır.

4) Emre Amade Olmayan Teçhizat :

Arıza, bakım, tamir, kontrol, muayene gibi nedenlerle servis dışı bulunan ve ihtiyaç anında servise alınamayan teçhizattır.

5) Boşta Gerilim Altında Teçhizat :

Üzerinden enerji çekilmeyen, fakat bir tarafından gerilim tatbik edilmiş bulunan teçhizattır.

6) Topraklanmış Teçhizat :

Gerilimsiz duruma getirildikten sonra toprakla irtibatlandırılmış teçhizattır.

7) Yedek Teçhizat (Duran Yedek ) :

Serviste olan bir teçhizatın yerine alınmak üzere servis dışı bekletilen teçhizattır.

8) Transfere Alınmış Teçhizat :

Ana baradaki veya bağlantı tesisatındaki müsait olmayan bir durum nedeniyle transfer bara üzerinden irtibatlandırılmış teçhizattır.

9) Ring Devre :

En az üç merkezin ya da iki merkeze bağlı paralel iki EİH ‘nın meydana getirdiği kapalı devredir.

D)İşlemler :

1) Manevra :

Sistemin muhtelif kısımlarını devreye sokmak veya çıkarmak için kesiciler ve ayırıcılar ile yapılan işlemlerdir.

2) Boşta Gerilim Altına Almak :

Gerilimsiz halde bulunan bir teçhizatın, topraklamalar ile irtibatını kestikten sonra, ayırıcı ve kesicileri kapatarak, teçhizatı gerilimli sistemle irtibatlandırmak demektir.

3) Enerjilemek :

Gerilim altına alınmış olan bir teçhizatın açık olan ucundan gerekli ise senkronizasyon şartlarını sağlayarak, enerji alan veya veren bir sistem ile irtibatının temin edilmesidir.

4) Arıza Halleri Manevraları :

Arıza hallerinde kesicilerin açmasını takiben sistemi en kısa zamanda normal çalışma durumuna getirmek için kullanılan işlemlerdir.

5) Paralele Alma :

Birbirinden ayrı olarak gerilimli bir halde bulunan iki sistem parçasını veya üniteyi senkronizasyon şartlarını sağladıktan sonra birbirine bağlama işlemidir.

6) Ringin Kapatılması :

Herhangi bir nedenle açılmış olan ring devrenin, açık uçları arasındaki gerilim farkını ve faz açısını müsaade edilebilir bir değere getirdikten sonra, birleştirme işlemidir.

7) Teçhizatın Gerilimsiz Bırakılması :

Teçhizatı gerilim verilebilen her kaynaktan gözle görülür bir şekilde ayırmak, kesici ve ayırıcıları açmak, kartlama yapmak ve uyarı levhaları koymaktır.

8) Topraklama ve Kısa Devre Yapmak :

Gerilimsiz boştaki teçhizat veya hatlara ait faz iletkenlerini toprak ayırıcısını kapatarak veya bir ucu topraklama barasına bağlanmış kısa devre kablosunu ve stankasını kullanarak toprakla irtibatlandırmaktır.

9) Koordineli Çalışma :

Birden fazla ekibin aynı çalışma izni formu ile çalışmasıdır. Bu tür çalışmalarda çalışma izni istemeye yetkili kişi tarafından bir koordinasyon sorumlusu belirlenir.

10) Koordinasyon Sorumlusu :

Koordineli çalışmalarda aynı çalışma izni formu ile çalışan ekiplerin koordinasyonundan sorumlu kişidir.

11) Gerilim Altında Çalışmalar :

Enerjili bir teçhizat veya hattın yakınına yani Madde:7’ de belirtilen güvenlik mesafelerine kadar sokulma zarureti olan çalışmalardır.

Gerilim altındaki çalışmalarda ekip şefi veya ekip sorumlusu fiili çalışmalara iştirak etmez ekip çalışmalarını gözetler ve uyarır.

E) Formlar ve Kartlar :

1) Çalışma İzni İsteği Formu (Form YDM –1) :

Yüksek gerilim ve çok yüksek gerilim tesislerinde servisten çıkması sistemin çalışmasını aksatacak veya kesintiye uğratacak bir teçhizat üzerinde yapılacak çalışmalar için işe başlamadan önce çalışma izni istemeye yetkili elemanlar tarafından doldurulan ve YDM’ ne yazdırılan veya gönderilen formdur(Ek:1).

2) Çalışma İzni Verme Formu (Form YDM-2):

YDM’nin, sistemin durumunu göz önüne alarak ve koordinasyonu sağlayarak, dolduracağı formdur (Ek:2).

3) Manevra Formu (Form YDM-3):

Yük Dağıtım Müdürlüklerinin bizzat yaptıracakları manevralarda, İşletme Teknisyenlerinin takip edecekleri manevra sırasını belirtmek gayesi ile manevraya başlamadan önce YDM tarafından doldurulan ve ilgili merkezlere yazdırılan işlem sırası formudur (Ek:3).

4) İş Güvenliği Formu (Form İGF-1):

İşletme teknisyeni tarafından düzenlenen ve işi yapacak ekip şefi, ekip sorumlusu veya koordinasyon sorumlusuna çalışma yapılacak tesisatta enerjinin kesildiğini, kilitleme, topraklama, kartlama ve çalışma alanını belirleyen işaretleme işlemlerinin yapıldığını belirleyen ve bu durumu karşılıklı olarak doğrulayan formdur.

İşletme teknisyeni ve Ekip Şefi değişikliği durumlarında İşletme Yetkilisi Olur’u ile değişiklik YDM’ ye bildirilecek İGF-1 doldurulacaktır. (Ek:4)

5) İş Bitirme Beyanı (Form İGF-2):

Teçhizat üzerindeki çalışmayı yapan ekip şefi, ekip sorumlusu veya koordinasyon sorumlusu tarafından işletme teknisyenine hitaben düzenlenen ve çalışmanın bittiğini belirten ve bu durumu karşılıklı olarak doğrulayan formdur (Ek:5)

6)Elektrik Dağıtım Şirketi Enerji Kesilmesi/Verilmesi İsteği Formları (Form EKV):

TEİAŞ İş yerlerinde, işletme teknisyeni ile enerji kesilmesini, iş bitiminde enerji verilmesini isteyen EDŞ yetkilileri arasında karşılıklı doldurularak imzalanan formdur. (Ek:6)

Enerji kesilmesini ve verilmesini istemeye yetkili şahısların isimleri daha önceden TEİAŞ İşletme Müdürlüklerine bildirilecektir.

7) Vardiya Devir Defteri :

Vardiya değişimlerinde işletme teknisyenlerinin birbirlerine vardiya teslim etmek için kullandıkları defterdir. Bu defter vardiya süresince trafo merkezinde yapılan çalışmaları ve trafo merkezinin o anki durumu hakkında bilgileri kapsar.

8) Güvenlik Kartları:

Trafo merkezlerinde bakım, tamirat, arıza vs. gibi nedenlerle servis dışı edilmiş teçhizat üzerinde çalışacak personelin güvenliğini sağlamak ve teçhizatı korumak için kullanılan kartlardır.

a) Yapılacak tüm manevralarda güvenlik kartları kullanılması zorunludur.

b) Güvenlik kartları “KESİNLİKLE SİLİNMEZ KALEMLE DOLDURULACAK” ve “SADECE BİR KEZ” kullanılacaktır. Üzerinde KESİNLİKLE silinti kazıntı bulunmayacaktır.

Bu kartlar;

1- DOKUNMA TEHLİKE VAR KARTI “ Kırmızı Renk” (Ek: 8)

2-DİKKAT GERİLİM ALTINDA ÇALIŞMA VAR KARTI “Sarı Renk” (Ek:9)

3-ÖZEL DURUM KARTI “Beyaz Renk” (Ek.10)

4-DOKUNMA ÇALIŞMA VAR KARTI (Yardımcı Tehlike Kartı ) “Turuncu Renk” (Ek:11)

F) Muhabere Cihazlarının Kullanılması:

Yük Dağıtım Müdürlüklerinin ve diğer birimlerin sistemdeki haberleşmeleri kuranportör telsiz, pax sistemi, telefon ve fax teyidi alınarak sağlanabilir. Telefon mesajları kelime kelime dikte ettirilmeli ve yalnız mesajların kaydedildiği özel bir deftere (Mesaj Defteri) yazılmalıdır.

Her mesaj; tarih, saat, no, mesajı veren ve alan merkezlerin numaralarını, mesajı alan ve verenlerin isim ve soy isimlerini kapsamalıdır.

Yanlış anlamaların arıza ya da kazalara sebep olabileceği daima göz önünde tutulmalıdır. Yük Dağıtım Müdürlüğünün konuşmaları geçiş haklarına sahiptir. Diğer konuşmaları lüzumu halinde kesebilir veya kestirebilir.

G) Röle, Ölçü Aletleri ve İşletilmesi:

Trafo merkezlerinde bulunan röle ve ölçü aletlerinin normal şekilde çalıştırılmasının temini RÖA birimlerine aittir. Bu konudaki bütün tecrübe, bakım ve ayar işlemleri bu Müdürlüğe bağlı mühendis ve teknisyenler tarafından yapılır. Trafo kumanda dolabı YAK (Yük Altında Kademe) değiştirici, yağ-sargı sıcaklık gösterge sistemleri, kesici ve motorlu ayırıcı kumanda dolaplarındaki röle, anahtar, kontaktör ve ölçü aletleri ile yardımcı servis (DA–AA) sistemindeki röle ve ölçü aletlerinin bakım ve ayarları da bu servise bağlı mühendis ve teknisyenler tarafından yapılır.

H) Elektronik Aletler ve İşletilmesi :

Elektronik mühendisi ve teknisyenleri, Ses, koruma sinyalizasyonu ve bilgi iletiminde kullanılan cihazların (Kuranportör Pax, Fiber Optik Hat Terminal Teçhizatları, Telsiz, RTU vb.) montajı, devreye alınması ve işletilmesi ile bu cihazların ve elektrik koruma devrelerinin güç ihtiyacını karşılayan redresörlerin arıza, bakım ve ayarlarını yaparlar. Ayrıca kuranportör cihazlarını (E.İ.H. Taşıyıcı Cihazı) EİH’ na bağlayan hat ayar kutusu ve sızdırma bobininin sökülüp takılması, koaksiyel kablonun döşenmesi ile hat tıkaçlarının hatta asılı veya mesnette montajlı olanlarının, İletim Hat Bakım ekibi birimlerince sökülerek yere indirilmesi sonrasında ayar, kontrol ve ölçümlerinin yapılması görevlerini de yerine getirirler.”

I) Sistem Teçhizatı Üzerindeki Çalışmalar:

a-)Çalışma izni gerektiren çalışmalar;

1.Enerji iletimini kısıtlayan,

2.Enerji üretimini kısıtlayan,

3.Tüketicide (34.5 kV. Şebekede) kesinti–kısıntıya neden olan ve/veya olacak çalışmalardır.

b-)Çalışma İzni İsteğinin Yapılması ve İznin Verilmesi;

1.Çalışma izni istemeye yetkili elemanların kimler olacağı,

2.Çalışma izni isteği için, zamanı, şekli ve iznin verilmesi,

3.İlgili formların düzenlenmesi, doldurulması,

4.Çalışma izninin iptali ve benzeri konularda TEİAŞ-YDM Yönergeleri uygulanır.

c-)Arızalı Durum Çalışmaları ;

Sistemdeki herhangi bir teçhizat, arıza sebebiyle servisten çıkmış veya çıkartılmış ise söz konusu teçhizat üzerinde yapılacak çalışmalar Arızalı Durum Çalışmalarıdır. Bu çalışmalar için “Çalışma İzni İsteği’ne” ihtiyaç yoktur.

Önemli ve acil hallerde Şebeke, RÖA, Elektronik ve Test Müdürlüğü yetkili şahısları zaman kaybını önlemek için gerekli iş güvenliği tedbirlerini alarak arızaya müdahale eder ve ilk fırsatta durumu YDM’ne bildirir.

Transformatör, reaktör, kesici, ayırıcı, ölçü transformatörleri, bağlantılar, bara, kuranportör teçhizatı arızaları, doğal afetler, can ve malın tehlikeye düşmesi ve bunun gibi ani müdahaleleri gerektiren durumlarda gerekli işlemler derhal yapılır. Bundan sonra YDM’ne haber verilir.

GENEL KURALLAR

Madde 9- Çalışan her eleman çalıştığı görevde gerekli olan tüm güvenlik tedbirlerinin, görevin devamı süresince titizlikle uygulanmasından öncelikle kendisi sorumlu olacaktır.

Madde 10 - Maddi kayıpların önlenmesi veya iş süresinin kısalması için olsa bile gerekli her türlü güvenlik tedbirleri alınmadan herhangi bir işe girişmek kesinlikle yasaktır.

Madde 11 - Personel görev yerini izinsiz terketmeyecektir.

Madde 12 - Personel görev veya çalışma güzergahı haricindeki iş yeri ünitelerine izinsiz girmeyecektir.

Madde 13 - Kişiye ve ekibe, işinde gerek duyulacak her türlü koruyucu malzeme ve teçhizat tutanakla verilecek ve bu teçhizatın kullanılması öğretilecektir. Verilmiş ve kullanımı öğretilmiş koruyucu teçhizatın kullanılmasından, temizlenmesinden ve korunmasından ilgili elemanlar ve ekip şefi sorumlu olacaktır.

Madde 14 - Her ne surette olursa olsun iş yerinde iş kazasına ve yangına sebebiyet verecek hareketlerde bulunulmayacak, yangın halinde itfaiye ve ilgililere haber verilecektir.

Madde 15 - Yetkili amirin bilgisi dışında tehlike uyarı levhaları ile kartların yerleri değiştirilmeyecektir.

Madde 16 - Ünite dahilinde ve çalışma sahasında uyarı ve tehlike levhalarına kesinlikle uyulacaktır.

Madde 17 - Bütün çalışmalar tesis, işletme ve bakım talimatları doğrultusunda yapılacaktır.

Madde 18 - Üzerinde bakım-onarım yapılan kısımların altında, güvenlik tedbiri almadan bulunulmayacaktır.

Madde 19 - İşin yapılması sırasında ortaya çıkan malzeme, inşaat ve hafriyat artığı, yağlı–kirli temizlik maddeleri, varil, izolasyon malzemeleri vb. maddelerin, işin bitiminden veya yapılış süresi içinde atılmasından, toplanmasından, depolanmasından veya imha edilmesinden işi yapan ekip şefi veya şahıslar sorumlu olacaktır.

Madde 20 - Yetkililerce, iş ve hizmet gereği kullanılmasına izin verilen iş yerleri dışındaki kısım ve binalarda elektrik sobası, elektrik ocağı, elektrikli çaydanlık vb. elektrik gereçleri kullanılmayacaktır.

Madde 21 - Çalışan makinaların ve aparatlarının temizliği o tesisatı işletmekle sorumlu olan personel tarafından yapılacaktır.

Madde 22 - Gereğinden fazla veya kullanılmayan malzemeler çalışılan yerlerde bulundurulmayacaktır.

Madde 23 - İş elbiseleri makinaların çalışan kısımlarına girecek veya takılacak şekilde bol ve yırtık olmayacaktır.

Madde 24 - Koruyucu tertibatın kaldırılmasını gerektiren hallerde; bakım ve onarım işlerinin yapılabilmesi için makine durduktan ve onarım işlerinden sorumlu olanlardan izin alındıktan sonra koruyucu tertibat kaldırılacak ve onarım işlerinden sorumlu kişi, onarılan makine, cihaz veya tesisatın çalışmasına izin vermeden önce koruyucu tertibatın uygun şekilde tekrar yerlerine konulup konulmadığını kontrol edilecektir.

Madde 25 - İşyerlerinde tesisat durdurulmadan yapılması gereken bakım ve onarım işleri, yetkili amir gözetiminde ve güvenlik tedbirleri alınarak yapılacaktır.

Madde 26 - Yapılan bütün bakım-onarım-işletme çalışmalarında, yapılacak iş güvenliği tedbirleri teyide (kayda) bağlanacaktır.

Madde 27 - İçinde aşındırıcı, yakıcı veya sıcak sıvılar bulunan büyük kap, sarnıç, kuyu, havuz ve depoların ağızları, döşeme ile aynı seviyede bulunuyorsa, bunların kenarları sağlam korkuluklarla çevrilecek veya kapakla örtülecektir.

Madde 28 - Tüm güvenlik önlemleri alınmasına rağmen olağan dışı nedenlerle herhangi bir işin sonucu şüpheli ise, durum en yakın amire duyurulacaktır.

Madde 29 - Gezici ekiplerde ve sabit işyerlerinde yönetmeliğin ekler bölümünde listesi verilen İş Güvenliği ve İlk Yardım malzemeleri her an kullanmaya hazır halde bulundurulacaktır.

Madde 30 - İş Güvenliği ve İlkyardım malzemelerinin çalışır durumda olup olmadığının kaydedileceği “İş Güvenliği ve İlk Yardım Malzemeleri Kontrol Defteri” düzenli bir şekilde tutulacaktır.

Madde 31 - Günlük çalışmaların başında ve sonunda, bütün iş güvenliği malzemeleri ve diğer aletler ekip şefi tarafından kontrol edilecektir. Kullanılmasında sakınca görülenler tamir edilmek üzere ayrılacak veya yenisi ile değiştirilmek üzere en yakın amire bildirilecektir.

Madde 32 - Gelip geçmeye engel olan çalışma yerlerinde şerit ve ikaz levhaları ile gerekli emniyet önlemleri alınacak, gerektiğinde ilgili kuruluşlarla işbirliği yapılacaktır.

Özellikle yollarda yapılacak çalışmalarda uygun yerlere üzerinde “ÇALIŞMA VAR” yazılı levhalar asılacaktır.

Trafiğin bir müddet için kesilmesi gerektiğinde kırmızı bayraklı bir işaretçi bulundurulacaktır.

Geceleri kırmızı bayraklar, ışıklı işaretlerle değiştirilecek ve levhaların okunaklı durumda kalmaları sağlanacaktır.

Madde 33 - İş Güvenliği gerektiren çalışmalar sırasında alet ve malzeme düşebilecek saha dahilinde veya civarındaki enerjili tesislerin patlaması sonucunda parça tesiri muhtemel olan yerlerde bulunan kimseler baret giyeceklerdir.

Madde 34 - Çalışmalara başlamadan önce, üzerinde çalışılacak tesisatı enerjilemesi için muhtemel olan, her gerilimdeki kesici ve ayırıcıların açık durumda olmaları sağlanacak ve çalışma süresince bu durumu koruyacak önlemler alınacaktır.

Madde 35 - Ekip şefinin veya sorumlusunun ihtiyaç göreceği hallerde kumanda mekanizmalarına ait beslemenin (elektrik veya basınçlı hava vb) kesilmesi, kilitlenmesi sağlanacak ve kesicilere ait özel basınçlı hava tankları boşaltılacaktır.

Madde 36 - Atölye ve laboratuvarlardaki O.G. ve Y.G. deneylerinde atölye veya laboratuvar sorumlusu bizzat bulunacaktır.

Madde 37 - Kapsamına giren her şahsa bu Yönetmelik imza karşılığında verilir ve alındı belgesi ilgilinin özlük dosyasında saklanır. Yönetmeliği alan herkes güvenlik kurallarına uyacak ve anlamadığı noktalar hakkında en yakın amirinden bilgi alacaktır.

ÇALIŞMA İZNİ GEREKTİREN HALLER

Madde 38 - Gerilim altında yapılan çalışmalarda ekip şefi veya sorumlusu bizzat görev mahallinde bulunacak fakat çalışmayacaktır.

Madde 39 - Acil müdahaleyi gerektiren arıza halleri hariç, yüksek gerilim sistemine bağlı çalışan teçhizat ile yedek teçhizat üzerinde yapılacak çalışmalar ve gerilim altında yapılan çalışmalar çalışma izni gerektirir.

Madde 40 - “Çalışma İznini” gerektiren hallerde sırası ile aşağıdaki işlemler yapılır. (Çalışma İzni İstemeye Yetkili Şahıslar Madde:8.A-11’ de belirtilmiştir.)

Çalışma izni istemeye Yetkili Şahıs;

Üretim ve iletim tesislerinde yapılacak çalışmalar için YDM’den çalışma izni isteyecektir.

-Dağıtım tesislerinde yapılacak çalışmalarda ise bu izin EDŞ veya ilgili birim amirinden alınacaktır.

-İzin verilince iş görev emri düzenlenecek ve ekip şefine ve sorumlusuna verilecektir.

-İş emri alan ekip şefi veya sorumlusu ekibi ile birlikte çalışma mahalline gidecek işletme teknisyenine (tablocu) iş emrini ibraz edecektir.

-İşletme Teknisyeni, ekip şefi veya sorumlusu ile mutabakata vararak YDM’den manevra isteğinde bulunacaktır.

-Manevra yapılıp teçhizat enerjisiz hale getirildikten sonra, çalışma yerinin hazırlanmasından İGF-1’de belirtilen güvenlik önlemleri alınacaktır. Çalışma sırasında gerekirse önceden alınan önlemler devamlı kontrol edilecektir.

Ekip Şefi ve Ekip Sorumlusu tarafından;

İGF-1 Formunda ve iş görev emrinde belirtilen esaslar dahilinde çalışma yapılacak veya yaptırılacaktır.

İş bitiminde İGF-2 ile durum İşletme Teknisyenine bildirilecektir.

İşletme teknisyeni İGF-2’ yi alınca önceden aldığı iş güvenliği önlemlerini kaldırarak YDM ve ilgili birim amiri ile işin bittiğine dair mutabakat sağlayacak ve teçhizatın tekrar normal duruma getirilmesini isteyecektir.

Dağıtım tesislerinde ise EDŞ’den veya ilgili birim amirinden manevra isteğinde bulunacaktır.

TEİAŞ’a bağlı trafo merkezlerinden beslenen ve EDŞ sorumluluğunda olan teçhizatın enerji kesimini gerektiren çalışmalarında EDŞ yetkilisi ile TEİAŞ işletme teknisyeni arasında EKV formu düzenlenecektir.

KAZALARIN ÖNLENMESİ

Madde 41 - Haberleşme imkanı olmayan tesis, işletme, bakım, onarım, laboratuvar ve test işlerindeki çalışmalarda en az iki kişi bulunacaktır.

Madde 42 - Elektrik tesisatındaki tüm değişiklikler yetkili amirin onayından sonra yapılacaktır.

Madde 43 - Yapılacak bütün ekip çalışmalarında iş emri formu düzenlenecektir. (Ek:7)

Madde 44 - Teçhizatta yapılacak çalışmalarda kullanılan araç gereç ve aletlerin bu işi yapmaya uygun ve güvenli olmasına dikkat edilecektir.

Madde 45 - Üç fazlı sistemlerde yapılacak çalışmadan önce ve sonra faz sıraları ve fazların doğru bağlandığından emin olunacaktır.

DA sistemlerinde (+) ve (-) potansiyel uçların doğru bağlanmasına dikkat edilecektir.

ELEKTRİKLİ EL ALETLERİ

Madde 46 - Elektrikli el aletlerinin madeni gövdeleri gerilim verilmeden önce mutlaka topraklanacaktır.

Madde 47 - Seyyar el lambalarının giriş telleri ile duyu tamamen örten yalıtkan bir sap üzerine tespit edilmiş koruyucu ile donatılması şarttır. Bu tertibatın alınmadığı seyyar lambalar kullanılmayacaktır.

Madde 48 - El ile taşınan aletlerde kullanılacak kabloların iletkenleri çok telli olup, önce birer birer izole edilmiş sonra hepsi birden yalıtkan kılıf içine alınmış olacaktır.

Madde 49 - Portatif elektrikli el aletlerinin küçük gerilim ile veya bir güvenlik trafosundan (izole trafodan 1/1) beslenmeleri şarttır. Bunların temin edilmediği veya mecbur kalındığı durumlarda (doğrudan şebekeden beslenmeleri halinde);

- İzole eldiven giyilecek,

- İzole ızgara üzerinde çalışılacak,

- Uygun topraklama yapılacaktır.

ALÇAK GERİLİM

Madde 50 - AG bir teçhizat üzerinde çalışmaya başlamadan önce gerekli kesme manevraları yapılarak üzerinde çalışılacak tesis kısımları gerilim dışı bırakılacaktır.

Tesisde gerilim olup olmadığı mutlaka kontrol edildikten ve topraklama ile kısa devre işlemleri yapıldıktan sonra çalışmaya başlanacaktır.

Madde 51 - Alçak gerilim tesislerinin gerilim dışı bırakılması mümkün değilse tesis üzerinde veya yakınındaki çalışmalarda aşağıdaki güvenlik tedbirleri alınacaktır.

-Platformlu direklerdeki çalışmalar esnasında yalıtkan eşya üzerinde durulacaktır.

-İzole eldivenler ve sapı yalıtkan aletler kullanılacaktır.

-Çalışan, kendisini nötr teli dahil çalışma noktasına yakın olan gerilim altındaki diğer iletkenlerden, işe uygun kişisel koruyucularla izole edecektir.

-Temasın muhtemel olduğu yerlerde çıplak iletkenler üzerine izole kılıf geçirilecektir.

Madde 52 - Bir AG tesisatındaki sigortaları değiştirmeden önce mümkünse tesisat gerilim dışı bırakılacak ve gerilimin olmadığı tespit edilecektir.

Madde 53 - Buşonlu ve bıçaklı tip AG sigortaları tel sarılarak yeniden kullanılmayacaktır.

Madde 54 - AG şalterleri açılıp kapatılırken yanmaya dayanıklı iş eldiveni ve göz koruyucusu kullanılacaktır.

Madde 55 - AG de şebekeye doğrudan bağlı sayaçların ilk bağlantısı ile açma–kapama esnasında enerji, kolon sigortasından kesilecek ve gerilim yokluğu görüldükten sonra işlem yapılacaktır.

Madde 56 - Aydınlatma lambalarının değiştirilmesi işlemi gerilim kesilerek yapılacaktır. Gerilim kesilmesi mümkün olmayan yerlerde Madde 49'de ki hükümlere riayet edilecektir.

ORTA VE YÜKSEK GERİLİM ŞALT TESİSLERİ

Madde 57 - Orta ve yüksek gerilim tesislerine görevlilerin dışındaki şahısların girmesi yasaktır. Ancak diğer şahısların tesislere girmesi özel izinle, görevli bir elemanın kontrolünde ve kişisel koruyucu kullanmaları ile mümkün olacaktır.

Madde 58 - Kesici ve ayırıcıların manevraları gerilim altında çalışma sayılmayacaktır.

Madde 59 - Stanka ile manevra yapılması gereken ayırıcıların manevralarında mutlaka stanka kullanılacaktır. Gerek stanka ile manevra yapılan ayırıcıların, gerekse mekanik kollu ayırıcıların manevralarında İzole eldivenler, baret, izole ayakkabı ve tesisatın özelliğine göre seyyar izole halı (2x1m) veya tabure kullanılacaktır.

Madde 60 - Üretim ve İletim’e ait OG ve YG tesislerinde yapılacak manevralarda Yük Dağıtım Usulleri Yönergesi gereğince Dağıtım Tesislerinde ise yönerge 47’ye göre hareket edecektir.

Madde 61 - Orta gerilim tatbik edilmiş iletkenlere, İzole eldivenlerle dokunulmayacak ve bu iletkenler üzerinde sapı yalıtılmış aletlerle çalışılmayacaktır.

Çalışılması gerektiğinde enerjili çalışmaya uygun aletlerle çalışılacaktır.

Hat ayar ünitesi üzerinde yapılacak çalışmalarda izole eldiven kullanılmalı ve temas sırasında kutu üzerindeki topraklama bıçağı kapatılmalıdır. Şalt sahası çalışmaları izole halı üzerinde ve tüm ölçü aletleri topraklanmış durumda iken yapılmalı, koaksiyel kablo ekranı ve tuner, konsol toprağına iyi bir şekilde irtibatlandırılmış olmalıdır.

Sızdırma bobinlerinin toprak bağlantılarının güvenilirliğinden emin olunmadan ve hattın enerjisi kestirilmeden KESİNLİKLE canlı uç üzerinde çalışılmamalı ve bu uç açılmamalıdır.

Madde 62 - OG ve YG tesislerinde her türlü çalışmalar aşağıdaki işlemlerden sonra yapılacaktır.

-İşlemlere başlamadan önce mutlaka iş görev emri düzenlenecektir.

-Üzerinde çalışılacak teçhizatı gerilimsiz bırakmak için önce kesiciler, sonra ayırıcılar açılacaktır.

-Kesici ve ayırıcıların her fazının teker teker açık olduğu gözle ve uygun araçlarla kontrol edilecektir.

-OG şalt tesislerinde hücre kapıları ile bara ayırıcıları arasında bir kilit tertibatı olacaktır. Bu kilitleme tertibatı, fidere ait bara ayırıcıları açılmadan hücre kapısının açılmasını önleyecek şekilde olacaktır.

-Tesisin güvenlik altına alınması amacıyla kesme cihazları ile kumanda tertibatı üzerine GÜVENLİK KARTILARI, İKAZ VE İHBAR levhaları konacaktır.

-Çalışma yerinde gerilim yokluğunun kontrolu iletkenlerin her biri üzerinde, neon lambalı gerilim kontrol stankası, hat tüfeği ve benzeri özel aletler yardımı ile yapılacaktır. Çıplak iletkenlerin el ile atılması şeklinde deneme yapılması yasaktır.

-Gerilim yokluğu tesbit edilince mahalli topraklama ve kısa devre etme işlemleri, çalışma yerinin mümkün olduğu kadar yakınında ve çalışma yerini besleyebilecek bütün kollar üzerinde yapılacaktır. Topraklama ayırıcılarının kapatılmış olması halinde dahi bu işlem aynen uygulanacaktır.

-Yukarıda anlatılan işlem enerji kaynaklarından ayrılmış olan hat parçaları üzerinde de yapılacaktır. Çünkü bu parçalar atmosferik aşırı gerilimler veya endüksiyon tesirinde kalmış olabilirler.

-Topraklama ve kısa devre yapma işlerinde izole eldivenler, baret, izole ayakkabı, izole halı veya izole tabure ile stankalar kullanılacaktır.

-Topraklama ayırıcısı bıçaklarının hepsinin kapalı olması şarttır.

-Çalışma yeri; levhalar, bayraklar, flamalar, kordonlar, bariyerler vb. işaretlerle sınırlanacaktır.

-Tesislerin müsait olduğu hallerde, gerilim altında kalmış bulunan kısımlarına yaklaşılmasını yasaklayıcı levhalar konulacaktır.

-Tersten enerji gelmesi ihtimali bulunan fider hücrelerine “Bu Fidere Tersten Enerji Gelebilir” ibaresi taşıyan uyarı levhaları asılacaktır.

-Statik kondansatörlerin bulunduğu yerlerde her işlemden önce kondansatörler boşaltılacaktır. Boşaltma tertibatı bulunsa bile, kondansatörlerin her hangi bir çalışmadan önce bütün uçlarının topraklanması şarttır.

-İşe başlamayı temin edecek olan İŞ GÜVENLİĞİ FORMU (İGF/1) mutlaka düzenlenecektir.

Madde 63 - O.G. ve Y.G. tesislerinde insanın temas olasılığı bulunan hücre kapısı, kesici şasesi, ayırıcı kolu vb. metal aksamın toprak şebekesi ile irtibatını sağlayan topraklama iletkenlerinin gözle görülen kısmı üzerinden geçiş dirençleri periyodik olarak kontrol edilecek ve bu işle ilgili çalışmaların sonucu kaydedilecektir.

Madde 64 - Tesisatın yeniden gerilim altına alınması ”İŞ BİTİRME BEYANI” İGF/2 Formu doldurularak “İşletme Teknisyeni” ne verilmesinden sonra yapılacaktır.

Madde 65 - İşaret, bayrak, flama, plaka, tehlike uyarı bandı, levha, güvenlik kartları ve benzeri güvenlik malzemeleri ile, kısa devre ve topraklama tertibatı kaldırılmadan tesisat gerilim altına alınmayacaktır.

Madde 66 - Yüksek gerilim şalt sahalarında bulunan kesici ve ayırıcıların hangi fidere ait olduğunu gösterir yazılı levhalar, uzaktan okunabilecek şekilde teçhizatın uygun yerlerine asılacaktır.

Madde 67 - OG fider ve hücrelerinin isimleri, tek hat şemaları ve manevra talimatı, hücre kapısı üzerine bir levha olarak asılacaktır. Ayrıca hücrenin arka fensi ve bina dışındaki geçit izalatörü altınada fider isimlerini belirten levhalar asılacaktır. TM’nin en az 50x100cm boyutunda bir tek hat şeması kumanda odasına asılacaktır.

Madde 68 - OG hücrelerinde çalışma bittikten sonra gerekli güvenlik önlemleri kaldırılacak, korunma kapıları kapatılacak daha sonra enerji verilecektir.

Madde 69 - OG tarafında kesici bulunmayan yardımcı servis trafosu OG ve AG tarafından devre dışı bırakılması AG tarafından başlamak üzere önce kesme sonrada OG tarafından ayırma cihazları açılarak yapılacaktır.

-Bir transformatörün yağ seviyesinin kontrolünde kibrit ve benzeri alevli aydınlatma araçları kullanılmayacaktır.

-İşletmede çalışan güç trafoları ve reaktörler gibi teçhizatlarla yağ depolanan tanklarda herhangi bir nedenle araştırma yapmak gerektiğinde gerekli emniyet tedbirleri alınmadan (yağın boşaltılması, tank içerisindeki havanın sirküle edilmesi, gaz maskesi takılması vb.) tank içerisine girilmeyecek ve teçhizat üzerinde kaynak yapılmayacaktır.

Madde 70 - Çalışmalar esnasında ölçü trafolarında AG veren tertipler (Senkronizasyon fişleri vb. ) üzerinde gerekli kilitlemelerin yapılmış olması şarttır. Ayrıca bu transformatörlerin OG ve YG uçları topraklanacaktır.

-Akım ölçü trafoları servisteyken sekonder devrelerinin açık kalmaması için gerekli önlemler alınacaktır. (Akım trafolarının sekonderleri beslediği aletler üzerinden kapalı devre edilecektir.)

-Gerilim ölçü trafolarının sekonderleri, bağlı herhangi bir alet yoksa uçları açık bırakılacaktır.

Madde 71 - Transformatör merkezlerindeki OG sigortaları, ancak ayırıcı açıldıktan ve gerilimi kesildikten sonra sigortanın her iki tarafında gerilim bulunmadığı kontrol edilecek ve daha sonra orjinali ile değiştirilecektir.

Gerilimi kesmek mümkün olmayan hallerde sigorta değiştirmek zorunda kalınırsa, sigorta değiştirme pensi, baret, izole eldiven, izole tabure veya izole halı kullanılacaktır.

Madde 72 - Şalt sahalarında stanka, merdiven vb. insan boyunu aşan uzunluktaki malzemeler yere paralel olarak taşınacaktır.

Madde 73 - Kesici, ayırıcı vb. cihazlarının açılmasından sonra, gerilim altında kalmış kısımlarla temas veya ark atlaması gibi herhangi bir tehlikenin bulunduğu hallerde, iş güvenliği tedbirleri alınmadan sigortaları değiştirilmeyecektir.

Madde 74 - Direk tipi dağıtım güç trafolarında yapılacak çalışma türü ne olursa olsun gerilim önce AG den daha sonra OG den kesilecektir. Gerilim kontrolü yapılarak gerilimin olmadığı görüldükten sonra topraklama ve kısa devre işlemi yapılarak çalışmaya başlanacaktır.

Madde 75 - Harici tip sigortalı ayırıcılarda sigorta değiştirme işlemi; Her iki taraftan sigorta gerilimsiz bırakıldıktan ve kontrol edildikten sonra yapılacaktır.

-OG güç transformatör sigortalarının değiştirilmesinde; önce AG şalterleri sonra OG ayırıcıları açılacaktır.

-Sigorta alt ve üst uçları topraklanarak diğer fazlarla kısa devre yapılacak, daha sonra sigorta değiştirilecektir.

-Ayırıcı bıçakları açıkken üst kontaklarda gerilim var ise o direk enerji altında olacağından bu durumda sigorta değiştirme işi yapılacaksa gerilim altında yapılan çalışma kuralları uygulanacaktır.

ENERJİ İLETİM HATLARI

Madde 76 - Enerji iletim hatları üzerinde yapılacak tamirat ve izolatör değiştirilmesi gibi ekip çalışmalarında kazaya uğrayan kimsenin kurtarılması için gerekli indirme malzemesi ile ilk yardım malzemesi ekibin yanında bulunacaktır.

Madde 77 - Tel çekiminde kullanılan çekme ve fren makinaları ile hareketli iletken topraklanacaktır.

Madde 78 - Gergi altına alınmış iletkenlerin gergi yükü uygun şekilde kaldırılmadan kesme işlemi yapılmayacaktır.

Madde 79 - Koruma teli çekimi sırasında hareket halindeki koruma teli tanburlarının en az 5 m. lik emniyet mesafesinde eleman bulunmayacaktır.

Madde 80 - Direk üzerine çıkmadan önce direğin her türlü gerilimden arındırıldığından emin olunacaktır. Direğe çıkan bir kimsede; emniyet kemeri, güvenlik ayakkabısı, baret vb. kişisel koruyucular ile takım torbası bulundurulacaktır. Direğin cinsine göre hazırlanmış tırmanma civataları, özel kanca ve merdiven gibi tırmanıcılarla direk donatılacaktır. Emniyet kemeri çalışma süresince düşmeyi önleyecek sağlam noktalara bağlanacaktır.

Madde 81 - Malzeme ve aletler kesinlikle fırlatılmayacak tek dilli makaralı halat sistemi ile çıkarılıp indirilecektir. Küçük el aletleri (pense, tornavida, anahtarlar vb.) çalışanın kemerine takılmış takım torbasında taşınacaktır.

Madde 82 - Bir direğe birden fazla kişinin çıkması çalışma için gerekli ise; aynı çıkış aksında birinci şahıs çıkmadan ikinci şahıs çıkmayacaktır.

Madde 83 - Kaldırma ve taşıma araçlarının gerilim altında bulunan veya bulunmayan iletkenlerinin yakınında kullanılması ve hareket ettirilmesi esnasında bu araçların iletkenlere olan güvenlik mesafelerini ihlal veya temas etmemeleri için özel önlemler alınacaktır.

Madde 84 - Çalışma sahasının sınırlandırıl- masında cihazların boyutları, iş makine ve araçlarının manevra edebilmesi imkanları ve hatların kopması ihtimali göz önünde bulundurulacaktır.

Madde 85 - Müşterek hatlar ve çok devreli hatlar üzerinde çalışırken, hatlardan herhangi birinde enerji var ise gerilim altında çalışma hükümlerine uyulacaktır.

Madde 86 - Tesisatın çok yakınındaki çalışma, elektrikle ilgili olmasa da önce çalışma müsaadesi alınacak ve tesisatın enerjisi kesilecektir. Enerjinin kesilmesi mümkün olmazsa AG tesisleri için madde:51 deki OG ve YG tesisleri için madde 62 deki önlemler alındıktan sonra çalışmaya başlanacaktır.

Madde 87 - Gerilim altındaki tesislerin yakınında elektrikle ilgili olmayan çalışmalarda alınacak önlemlerde; güvenlik mesafesine ve tesisatın karakteristiklerine uygun alet kullanılacaktır.

Madde 88 - Tesisatın çok yakınında olmayan çalışmalarda tesisatın çalışılan yere uzaklığı güvenlik mesafesinde ise hatların gerilim dışı bırakılmasına gerek yoktur. (Bak Madde:7) Ancak, personelin güvenlik mesafesine doğrudan doğruya veya vasıtalı olarak yaklaşmasını önlemek için gerekli tüm önlemler alınacaktır.

AĞAÇ BUDAMA VE KESME İŞLERİ

Madde 89 - Enerji iletim hatları yakınındaki ağaçların kesilmesi özel talimata uygun olarak yapılacak, yol kenarında ağaç kesilmesi halinde ise trafiğin uzun müddet aksamasını önleyecek tedbirler alınacak, kesilen ağaç parçaları hattın altından kısa sürede temizlenecektir.

EKİP ÇALIŞMALARINDA İŞ GÜVENLİĞİNİN SAĞLANMASI VE YÜK DAĞITIM MÜDÜRLÜĞÜ İLE KOORDİNELİ ÇALIŞMALAR

A- Müstakil Çalışmalar:

Madde 90 - Açık veya kapalı şalt tesisleri ile EİH çalışmalarında, çalışma sahasının YDM ile mutabakata varılarak enerjinin kesilmesi, topraklanması, kartlanması, çalışma sahasının işaretlenerek güvenli hale getirilmesinden ve çalışmanın bitiminde de yine YDM ile mutabakata varılarak teçhizatın enerjilenmesini talep etme işleminden işletme teknisyeni (tablocu) sorumlu olacaktır.

Çalışma iznini isteyen yetkili tarafından hangi TM’deki işletme teknisyeninin sorumlu olarak görevlendirildiği YDM–1 formunda belirtilecektir.

Çalışma sahasında ekip elemanlarının iş güvenliğinin sağlanmasından ve çalışmaların yürütülmesinden ekip sorumlusu veya ekip şefi sorumlu olacaktır.

B – Koordineli Çalışmalar :

B.1–Bir İşletme Bölgesindeki Koordineli Çalışmalar:

Madde 91 - Çalışma iznini isteyen ve iş görev emirlerini düzenleyen yetkili, bu tür çalışmalarda bir koordinasyon sorumlusu belirleyecektir. YDM-1 formundaki “Çalışma yapacak sorumlu şahıs” bölümüne koordinasyon sorumlusunun ismi yazılacaktır. Bu koordinasyon sorumlusu trafo merkezinde işletme teknisyeni ile birlikte İGF-1 formunu düzenleyerek çalışmaları başlatacak, çalışmaların bitiminde de İGF-2 formunu düzenleyerek, işletme teknisyenine verecek ve çalışmanın bittiğini beyan ederek çalışma sahasını teslim edecektir. İşletme Teknisyeni İGF-2 formunu aldıktan sonra YDM ile mutabakata vararak tesisatın enerjilenmesini talep edecektir.

B.2– Birden Fazla İşletme Bölgesine ait Tesislerde Yapılacak Koordineli Çalışmalar:

Her işletme bölgesinin yetkilisi, ekiplerinin yapacağı çalışmalar için YDM’ ye ayrı ayrı YDM-1 formunu yazdıracaklar ve bu formda çalışma yapacak sorumlu şahıs bölümüne kendi belirleyecekleri ekip şefi, ekip sorumlusu veya koordinasyon sorumlusunu yazacaktır. Belirlenen bu şahıs, ilgili TM’ deki işletme teknisyeni ile birlikte İGF-1 ve İGF-2 formlarını düzenleyecektir.

Her işletme bölgesindeki koordinasyon sorumlusu veya ekip şefi, sadece kendi bölgesinde yapılacak çalışmalardan sorumlu olacaktır. Her bölgedeki ilgili TM işletme teknisyeni de YDM’ den tesisin enerjilenmesini talep edecektir.

Birden fazla işletme bölgesindeki çalışmaların koordinasyonu da YDM tarafından yapılacaktır.

YERALTI KABLOLARI VE EKLERİ

Madde 92 - Yeraltı kabloları üzerinde çalışmaya başlamadan önce (özel bir talimatın bulunmaması halinde) kablonun beslendiği bütün noktalar enerjisiz ve topraklı hale getirilecektir. Birden çok yeraltı kablosunun aynı kanaldan geçtiği durumlarda çalışma yapılacak kablonun tespitinde uygun gerilim kontrol cihazları kullanılacaktır.

-Çalışma yerinde işe başlamadan önce koruyucu güvenlik önlemleri alınacak ve izole malzeme kullanılarak kapasitif boşaltmayı temin amacı ile bütün iletkenler kısa devre edilerek topraklanacaktır.

-Çalışma bitiminde faz kontrolü ve benzeri çalışmalar için topraklama kaldırıldığında, yeniden gerilim altına girme tehlikesine karşı bütün ayırıcı ve kesiciler açık olacaktır.

Madde 93 - Kablo ek ve başlıklarının yapılmasında kullanılan malzemeyi imal eden firmanın özel talimatlarına uyulacaktır.

-YG yeraltı kablo güzergahının belirlenmesinde uygun aralıklarla kalıcı işaretler konulmalıdır. Güzergahı belirlenen yeraltı kablolarının 1,5m. yakınına kadar olan her türlü çalışmalarda önce yetkili birimden gerekli izin alınacaktır.

SF6 GAZLI ÇALIŞMALARDA İŞ GÜVENLİĞİ

Madde 94 - Bakım sırasında şalterleme artıklarının, deriyle, gözle teması, ayrıca yutulması veya teneffüs yollarına girmesi kesinlikle önlenmelidir; Bakım esnasında giyilen güvenlik malzemeleri etraftaki partiküllerin tamamen temizlendiğinden emin oluncaya kadar kesinlikle çıkarılmamalıdır. Vücudun herhangi bir noktasının şalterleme artıklarıyla teması halinde bu bölge bol su ile yıkanmalıdır.

a) Bakım ve onarım sırasında aşağıda belirtilen malzemeler kullanılacaktır:

1-Yüz hariç tüm vücuda toz geçirmeyen yıkanabilir veya kullanılıp atılan elbiseler ,

2- Sıvı sızdırmayacak plastik, yıkanabilir veya kullanılıp atılabilen eldivenler,

3- İçeri toz ve sıvı geçirmeyen çizme veya galoşlar,

4- Tam yüz veya hava beslemeli gaz maskesi (B2-P2 tipi filtreli),

5- Yerdeki veya etraftaki partikülleri toplayabilecek elektrik süpürgesi ,

b) Kapalı Şalt Kesicilerindeki Patlamalarda İzlenecek Yol:

1-Çalışan, patlamadan hemen sonra önce kendi güvenliğini sağlamalı (açık havaya çıkmak, maske takmak vb.)

2-Kapalı şaltın havalandırılması sağlanmalı,

3-Kesicinin bulunduğu yerde gerekli güvenlik önlemleri alınmalı,

4-Elektrik süpürgesi ile etraftaki partiküller alınmalı, partiküllerin alınması sırasında yavaş hareket edilmeli, yerdeki zerrecikler havaya kaldırılmamalı ,

5-Kesici üzerine yapışmış olan partiküller, elyaf bırakmayan bir bezle silinmelidir.

c) Kapalı (atölye, laboratuvar vb.) Ortamlardaki Kesici Bakımlarında İzlenecek Yol :

1-Çalışma sırasında gerekli olan güvenlik malzemeleri giyilmeli,

2-Kesici açılmadan kutupta bulunan SF6 gazı boş tüplere doldurulmalı, açığa bırakılmamalı,

3-Kesici, içerisindeki gaz basıncı atmosfer basıncı ile eşit seviyeye ulaştığında açılmalı,

4-Kutup içerisindeki şalterleme artıkları elektrik süpürgesi ile süpürülmeli ve elyaf bırakmayan bez ile içerisi temizlenmeli,

5-Yeterli havalandırmanın olmadığı yerlerde hava beslemeli maskeyle çalışma yapılmalı,

6-Etrafında şalterleme artıklarının bulunduğu yerlerde kesinlikle sigara içmek, yiyecek yemek veya herhangi bir içki içmek yasaktır.

7-İşe ara verildiğinde (öğle paydosu vb.) veya iş bitiminde yüz, boyun ve eller sabun ve bol su ile yıkanmalıdır.

d) Bakım Sonrası Alınacak Tedbirler:

1-İş bitiminde kullanılıp atılan malzemeler kullanılmış ise bu tür malzemeler sızdırmaz torbalarda toplanmalı, bu torbalar emin bir şekilde muhafaza edilmeli,

2-İş bitiminde elektrik süpürgesinin torbası, gaz maskesinin filtresi, temizlikte kullanılan bezler ile atılması gereken diğer malzemeler de sızdırmaz torbalarda toplanmalı, torbalar saklanmalı,

3-Temizlenebilir türdeki malzemeler (gaz maskesi, çizme, temizlenebilir elbiseler) iş bitiminde bol su ile çalkalandıktan sonra %10 soda solüsyonu ile yıkanarak temizlenmeli,

4-Temizlik işleminden sonra ark ürünleri ile temas etmiş olan ve atılması gereken tüm malzemeler, muhafaza edildikleri yerden alınarak kireç kaymağı içerisinde nötralize edilmelidir. Sodyum kireç kaymağı ile (Sodyumhidroksit ve Kalsiyumoksit) çamur, minarelleştirilmiş çamur ve dolayısı ile kalsiyumflorid çamuru adı altında uygun yok etme yöntemleri için depolanmalı,

5-Saklanması gereken sızdırmaz torbaların üzerine uyarı amacı ile tehlike uyarı işareti (kuru kafa) mutlaka konulmalıdır.

AKÜMÜLATÖR ODALARI

Madde 95 - Akü odalarının aydınlatılmasında etanj tip armatür kullanılacak, anahtar ve priz oda dışında tesis edilecektir. Kullanılacak aspiratörlerin motorları kömürsüz tip olacaktır ve en az 28 cm. çapında aspiratör kullanılacaktır.

Akümülatör odalarında çalışırken sigara içilmeyecek, kibrit çakılmayacak vb. alevli araçlar bulundurulmayacaktır. Bu odalara alevli araçlarla girme ve kaynak yapma zorunluluğu varsa odalar önceden iyice havalandırılacaktır.

Madde 96 - Akümülatör için elektrolit hazırlanırken kesinlikle asit üzerine su ilave edilmeyecek, elektrolit hazırlamak için su üzerine asit azar azar ilave edilecektir.

Madde 97 - Akümülatör bakımlarında lastik eldiven, lastik önlük, lastik çizme ve koruyucu gözlük kullanılacaktır.

Akü odaları sürekli havalandırılacaktır.

Akü odalarında göz yıkayıcı tertibat bulunacaktır.

Madde 98 - Akülerle çalışırken gerekli hallerde imalatçı firmanın talimatına uyulacak ve izole edilmiş el aletleri kullanılacaktır.

YAĞLARDAN TEMİZLEME İŞLERİ

Madde 99 - Genel korunma önlemleri:

1-Çalışma sırasında insan sağlığına ve teçhizata zarar vermeyen parlayıcı–patlayıcı özelliği olmayan temizleyiciler kullanılacaktır.

2-Klorlu eriticilerle her türlü çalışma sırasında sentetik kauçuk veya lastik eldivenler ile koruyucu gözlük kullanılacaktır.

3-Klorlu eriticilere çıplak elle dokunulmayacaktır.

4-Klorlu eriticiler koklanmayacak ve yakınında sigara içilmeyecektir.

5-Yağdan temizleme işlemlerinde karbontetraklorür, trikloretilen, benzen vb. kimyasal madde kullanılmayacaktır.

6-Püskürtme tabancası ile klorlu eriticiler kullanılmayacaktır.

7-Yağı temizleme işleri geniş ve iyi havalandırılmış bir yerde yapılacaktır.

8-Eriticiyi toplamak için toplayıcı kabı olan bir masa üzerinde çalışılacaktır.

9-Buharı emen bir vantilatörle zehirli buharlar emilecektir.

10-İçinde az sıvı bulunan derin bir kap kullanılacaktır.

11-Klorlu eriticiler mutlaka orjinal ve etiketli ambalajında saklanacak, gelişi güzel kaplara konulmayacaktır.

12-Çalışılan yer çok dar veya havası kirli ise portatif vantilatörün emici hortumu çalışılan yere yakın konulacaktır.

Madde 100 - Depo ve sarnıç içerisinde yapılan çalışmalar sırasında, bu gibi yerlere girilmeden önce iyice havalandırılacak ve bütün çalışma boyunca da havalandırma işlemine devam edilecektir.

1-Özel solunum maskesi takılması gerekirse bunun yanı sıra özel donatım da ilave edilecektir.

2-Çalışma sırasında emniyet kemeri takılacaktır.

3-İşaret verme ipi bulundurulacaktır.

4-Dışarıda ise içeride çalışanı gözetleyen bir veya birkaç yardımcı ipin diğer ucunda bulunacaktır.

BOYA İŞLERİ

Madde 101 - Tabanca Boyası:

1-Püskürtme yolu ile boya yapılırken sigara içilmeyecektir.

2-Çıplak alevli ocaklar kullanılmayacaktır.

3-Boyanmış cisimlerin gelişi güzel usullerle kurutulması çabuklaştırılmayacaktır.

4-Eski boyaların çıkarılma ve temizleme işleri için açık alevli veya parlayıcı maddeler kullanılması tehlikelidir. Bu iş için boya fabrikalarının imal ettiği özel boya çözücüler kullanma talimatlarına göre kullanılacak, veya boya mekanik olarak temizlenecektir.

5-Rüzgarlı yerlerde, sırt rüzgara dönük olarak çalışılacaktır.

6-Boyama işlemi kapalı alan içinde yapılıyorsa, ortam havalandırılacak ve gerekli koruyucu malzeme kullanılacaktır.

7-Otomobil üzerinde boyama işlemi yaparken önceden benzin deposunu boşaltmadan ve akümülatör bataryasının kutuplarını çıkarmadan çalışılmayacaktır.

8-Kirli artıklar sık sık boşaltılan kapalı madeni kutularda toplanacaktır.

9-Bez parçası vs. yabancı maddeler yerlere atılmayacaktır.

10-Boyalı ellerle yemek yenilmeyecektir.

11-Eller benzin veya boya eriticilerle yıkanmayacaktır.

Madde 102 - Kapalı kaplarda yapılan boyama veya boya temizleme işlerinde alınacak önlemler;

1-Tam yüz maskesi veya hava beslemeli bir başlık giyilecektir.

2-Tank veya depoya girmeden önce içerideki havanın solunuma elverişli olduğundan emin olunacaktır.

3-Tanklarda buharlı tankın dibinden toplayan havalandırma düzeni kullanılacaktır.

4-Fenalık hissedilince hiç zaman kaybetmeden bulunulan yerden çıkılacaktır.

5-Boyama işlemlerinde uygun sağlık önlemleri alınacaktır (Duş, gözlerin iyice yıkanması vb.)

KALDIRMA MAKİNALARININ TEÇHİZATLARINDA VE KULLANILMASINDA UYULMASI GEREKEN GÜVENLİK ÖNLEMLERİ

Madde 103 - Kaldırma makinalarının çelik halat uçları, tambur içine sağlam bir şekilde bağlanmalı ve halat üzerindeki kaldırma kancaları en aşağı seviyede olduklarında, tambur üzerinde en az iki devir yapacak boyda halat sarılı olacaktır.

Madde 104 - Elektrikli veya basınçlı hava ile çalışan ve yerden kumanda edilen kaldırma makinalarının manevra halatlarında, dolaşmalarını önleyecek gerekli önlemler alınacaktır.

Madde 105 - Vinç kancalarında emniyet mandalı bulunacaktır. En ağır yük için kaldırma ve bağlama (sapan) zincirlerinin, kancalarının ve yüke bağlanan mapaların U kilidi güvenlik katsayısı ise en az 5 olmalıdır. Zincirler bu özelliklerini yitirdiklerinde ve boyları %5 den fazla uzadıklarında ve halka kalınlıklarının ¼ ünü geçen bir aşınma meydana geldiğinde bunlar kullanılmayacaktır.

Yüklerin kaldırılmasında kullanılan zincirlerde, düğüm ve büklüm olmayacaktır.

Çelik halatların güvenlik katsayısı ise 6 dan aşağı olmamalıdır. Halatların ek yerleri, halkaları, başlık ve bağlantıları halatların kaldıracağı en ağır yüke dayanacaktır.

Madde 106 - Sert ve köşeli yükler kaldırılırken, köşelerle yükler arası uygun yastıklarla beslenecektir. Kırılan bir kaldırma veya bağlama zinciri, telle bağlanmayacak, cıvatalarla tutturulacaktır.

Madde 107 - Elektrikle çalışan kaldırma makinalarında belirtilen üst ve alt noktalara gelindiğinde, elektrik akımını otomatik olarak kesecek ve tamburun hareketini otomatik şekilde frenleyecek bir sistem bulunacaktır.

Madde 108 - Raylı vinçlerin yükseltmeyi sınırlayıcı sistemi, doğrudan doğruya vincin kasnağı veya kancası tarafından harekete geçirilen uygun akım kesme sistemi ve yükün beklenmedik bir anda inmesini önleyebilecek şekilde yapılmış olmalıdır. Bu sistem, vincin fren donanımına bağlı olarak çalışacak ve raylı vinç operatörleri çalışmaya başlamadan önce ve çalışmanın bitiminde bu sistemi çalıştırarak kontrol edecektir.

Madde 109 - Açık havada çalışan raylı vinçlerde yük kancasını, sürekli aydınlatabilecek kapasitede ve vinç üzerine bağlanmış lambalar bulunacaktır.

Madde 110 - Raylı elektrikli vinçlerde ana şalteri açmadan önce operatörler, bütün kumanda kol düğmelerinin stop durumunda olduğunu kontrol edecek ve gerilimin kesildiği durumlarda bütün kumanda sistemini stop durumuna getirecek ve bu durumu gerilim tekrar verilnceye kadar değiştirmeyecektir.

Madde 111 - Operatörler kabinlerini terk etmeden önce, bütün kumanda tertibatını stop durumuna ve ana şalteride açık duruma getirecektir.

Madde 112 - Kaldırma makinaları ve araçları her çalışmaya başlamadan önce operatörleri tarafından kontrol edilecektir. Çelik halatların, zincirlerin, kancaların, sapanların, kasnakların, frenlerin ve otomatik durdurucuların fiziki durumları, yetkili bir teknik eleman tarafından üç ayda bir, bütünü ile kontrol edilerek bir kontrol belgesi düzenlenecek ve işyerindeki dosyasında muhafaza edilecektir.(Ek:12) (Ek:13)

Madde 113 - Kaldırma makinalarında yüklerin kaldırılmaları, indirilmeleri veya taşınmaları, belirlenecek kişiler tarafından verilecek işaretlere göre yapılacaktır.

Madde 114 - Bir kaldırma işleminde birden çok kişinin görevli olduğu durumlarda, kaldırma makinası operatörü, bağlayıcı, sapancı veya diğer görevlilerden yalnız birinden işaret alacak ve işaretçi operatör tarafından kolayca görülebilecek yerlerde duracak, operatör her kim tarafından verilirse verilsin, her dur işaretini yerine getirecektir.

Madde 115 - Yükler dik olarak kaldırılacaktır. Bunların eğik olarak kaldırılması zorunlu olduğu durumlarda manevralar görevlendirilecek sorumlu bir elemanın gözetiminde yapılacak, yük sallanmalarına ve yükün tehlikeli durumuna karşı gerekli önlemler alınacaktır.

Madde 116 - İndirilen bir yükün altından sapan halatlarının çekilmesi için kumanda vermeden önce işaretçi ve diğer çalışanların güvenliği sağlanacaktır.

Madde 117 - Operatörler kaldırma makinalarında bir yük asılı iken makinalarının başından ayrılmayacaktır.

Madde 118 - Kaldırma makinalarının yüksüz hareket ettirilmeleri gerektiğinde, istifçi veya sapancılar, işaretçiye hareket işaretini vermeden önce, denk veya sapan halatlarını kancalara uygun bir şekilde takacaklar ve operatörler de kancaları uygun bir yükseklikte tutacaklardır.

Madde 119 - Kaldırma araç ve makinalarının yük kancaları demir, dövme çelik veya benzeri uygun malzemeden yapılmış olacak, yüklerin kurtulup düşmelerini önlemek için güvenlik mandalı veya uygun güvenlik tertibatı bulunacaktır.

Madde 120 - Hareket halindeki vinç kabinleri içinde veya vinç arabaları üzerinde, yalnız görevli kişiler bulunacak ve vinç operatörleri hiçbir kimsenin yük üzerine binmesine, boş halat veya kancalarına asılmasına izin vermeyecektir.

Madde 121 - Açık havada ray üzerinde çalışan vinçlerde, rüzgarın etkisi hesaplanacak, bunlarda takozlama, bağlama yapılacak ve sürgü güvenlik fren sistemi bulunacaktır.

Madde 122 - Ray üstünde çalışan vinçlerde, vincin ve vinç arabasının üzerinde gidip geldikleri rayların her iki başında ve en az tekerleklerin yarı çapı yüksekliğinde takozlar bulunacak, köprülü ve asma vinçlerin köprü ve vinç arabası tekerleklerinde, uygun el, kol ve ayak koruyucuları bulunacaktır.

Madde 123 - Köprü ayaklı gezer vinçlerin geçtiği yol boyu ve rayların her iki tarafı serbest olarak tutulacak ve bu bölümler en az 75 cm. eninde olacaktır.

Madde 124 - Raylı vinçlerin kabin kapılarının, sahanlık veya geçit seviyesinden 30 cm. den daha yüksekte bulunduğu durumlarda, bu kapıların önüne uygun basamaklar yapılacak ve kabinlerde kum dolu bir kova veya kuru kimyevi tozlu yangın söndürme cihazı bulundurulacaktır.

Madde 125 - Aynı yükü kaldırmak için iki raylı vincin birlikte çalıştırılması durumunda her iki vinç operatörüne yalnız bir işaretçi tarafından kumanda verilecek ve vinçlerin hareketlerinde uyumu sağlayacak özel önlemler alınacaktır.

Madde 126 - Yüklerin vinçlere asılı olarak taşınmasında görevlendirilen işaretçi veya işçiler yüklerin önünde giderek ray makaslarını kontrol edecek ve yüklerin bir kimseye veya herhangi bir engele çarpmayacak bir yükseklikte taşınmasını sağlayacaktır.

Madde 127 - Mobil vinçlerde yük kaldırırken veya yerleştirilirken sesli veya ışıklı uyarı yapılacak, bunların gece çalışmalarında farlar ve arkalarında stop lambaları yakılacak, kabinler uygun şekilde aydınlatılacaktır.

Madde 128 - Bir kaldırma ve gerdirme aparatına üzerinde yazılı azami yükten fazla yük yüklenmeyecektir.

Madde 129 - Vinç kancasında yük asılı iken, asılı yük altında dolaşılmayacak, başka iş yapılmayacaktır.

BASINÇLI KAPLAR

Madde 130 - Basınçlı kaplar üzerinde emniyet supabı, boşaltma vanası, manometre ve termometre, gibi kontrol cihazları bulunacaktır. Emniyet supabı ayar değeri değiştirilmeyecektir.

Madde 131 - Paralel çalışan basınçlı kapların giriş, çıkış, boşaltma ve blöf vanaları ayrı ayrı işaretlenecektir.

Madde 132 - Emniyet supaplarında yoğunlaşmaya karşı blöf vanaları bulunacaktır.

Madde 133 - Basınçlı kapların yılda bir defa yetkili personel tarafından periyodik kontrolü yapılacak, bir kontrol belgesi düzenlenip iş yerindeki dosyasında muhafaza edilecektir (Ek:14).

Madde 134 - Kompresörler yılda bir defa yetkili personel tarafından teste tabi tutulacak, bir kontrol belgesi düzenlenip iş yerindeki dosyasında muhafaza edilecektir.

ISI MERKEZLERİNDEKİ KAZAN TESİSLERİ

Madde 135 - Sıvı yakıtların depolanması için kullanılan ana yakıt tankları hiçbir zaman kazan dairesi içinde bulunmayacaktır.

Madde 136 - Günlük yakıt tankının ısı üretim merkezi kazan dairesi içinde bulunması durumunda yakıt tankı kazanlardan uzak bulunacak ve havalandırma borusu dışarı verilecektir.

Madde 137 - Fule-oil 55°C dolaylarında yakıt tankı düzeylerinde buharlaştığı için tıkanan boruların açılmasında, yangın ve patlama tehlikelerine karşı alevli ısıtıcılar kullanılmayacaktır.

Madde 138 - Yakıt tankları korozyona karşı boyanacak, su ve tortular periyodik olarak boşaltılacaktır.

Madde 139 - Isı üretim merkezleri ile üretimin yapılacağı iş yerinin diğer bölümleri aynı çatı altında bulunuyorsa, ısı üretim merkezini, bu bölüme bağlayan kapıdan başka dışa (sokağa – bahçeye) açılan en az bir kapı daha bulunacak ve kapılar yanmaz malzemeden yapılacaktır.

Madde 140 - Isı üretim merkezlerinin aydınlatma lambaları etanj olacaktır.

Madde 141 - Kazanların susuz kalmasını önlemek için kazan üzerinde en az iki adet su seviye göstergesi olacak, bunlardan en az bir tanesi camdan yapılacak ve kırılmaması için koruyucu içine alınacaktır.

Su düzey göstergeleri, doğrudan doğruya kazana bağlanacak, azami ve asgari su düzeyini gösterecek şekilde işaretlenecektir.

Bütün göstergelerin giriş ve çıkışlarına, kazan basınçlarına uygun birer adet vana (musluk) konulacaktır.

Madde 142 - Kazandaki su düzeyini kontrol altında tutmak için, kazandaki su düzeyine bağlı olarak besleme pompasını açıp kapamaya, su düzeyi asgariye düştüğü zaman brülörü veya yakıcıları durdurmaya ve güvenlik cihazına sinyal vermeye yarayan otomatik su düzey kontrol aygıtları kullanılacaktır.

Madde 143 - Kazanlardaki suyun düzenli olarak beslenmesini sağlayacak besleme regleleri kullanılacaktır.

Madde 144 - Kazanların susuz kalması halinde kazanın işletme bakım talimatına göre işlem yapılacaktır.

Madde 145 - Kazanlar, emniyetli bir şekilde çalıştırılmaları için gerekli olan ölçü aleti, kumanda ve koruma sistemleri ile donatılacaktır. Konulan tüm ölçü aleti ve kumanda aletlerinin periyodik kontrolü yapılacak ve sağlıklı çalışması sağlanacaktır. Ölçü aletlerinde en yüksek ve en düşük çalışma şartları işaretlenecektir.

Madde 146 - Kazan işletme basıncının, proje basıncı üzerine çıkmasını önlemek için en az bir tane manometre ve en az iki adet güvenlik ventili çalışır durumda olacaktır.

Madde 147 - Manometre, çalışma basıncının iki katını gösterecek ve en yüksek çalışma basıncı kırmızı bir çizgi ile işaretlenecektir. Manometre, işletme personelinin rahatlıkla okuyabileceği yerde olacaktır.

Madde 148 - Güvenlik ventili doğrudan doğruya kazana bağlantılı olacak, kazanla güvenlik ventili arasında bağlantı borusu üzerinde buharın geçmesini önleyecek valf veya başka benzeri hiçbir engel bulunmayacaktır.

Madde 149 - Emniyet supapları fazla basınçtan dolayı çıkan buharı atarken çalışanlara zarar vermeyecek şekilde donatılacaktır.

Madde 150 - Kazan emniyet supaplarının ayarı değiştirildikçe veya kazanların üç ay kullanılmayıp yeniden servise girmeleri halinde ise tekrar kullanmaya başlanmadan önce veya yılda bir defa periyodik testleri yapılacaktır.

Madde 151 - Kazanlar her ateşlemeden önce, yeteri kadar havalandırılacaktır.

Madde 152 - Kazan ve kazan yardımcı tesisatlarının işletme çalışmaları, işletme talimatları gereğince kontrol altında tutulacaktır.

Madde 153 - Kazan dairelerine; sorumlu, ilgili, yetkili ve görevlendirilen personelden başka kimse girmeyecektir.

Madde 154 - Buhar kazanlarında çalışan personel, yetkili teknik amirin müsaadesi olmadıkça herhangi bir emniyet teçhizatının ayarını değiştirmeyecek veya değiştirilmesine müsaade etmeyecektir.

Madde 155 - Kazan ve yardımcı tesislerinde bulunan bütün ölçü aparatlarının yerleri ve ayarları yetkili amirin müsaadesi olmadan değiştirilmeyecektir.

Madde 156 - Kazanlarda katı yakıt kullanılması halinde linyit ve taş kömürleri depolarında, kömürlerin kendiliğinden yanmasını önlemek için istifte durma süreleri fazla tutulmayacaktır.

Madde 157 - Yakıt olarak DOĞAL GAZ kullanılan ısı merkezlerinin işletme ve bakımında doğal gaz ile ilgili mevzuata uyulacaktır.

İŞ MAKİNALARI, OTO BAKIM ATÖLYELERİ VE GARAJLARDA YAPILAN İŞLER

Madde 158 - İş makinaları oto bakım atölyeleri ve garajlarda yapılan işlerde aşağıdaki kurallara uyulacaktır;

1-Atık maddeler ve kirli talaşlar kapaklı kaplara konulacak ve sık sık boşaltılacaktır.

2-Sıvı yakıt bir kaptan diğer bir kaba boşaltılırken sızma ve taşma yapmasına engel olunacaktır.

3-Araçlara benzin doldurulurken, oto bakım atölyelerinde tamir işlemi yapılırken ve parlayıcı maddeler yanında veya sızıntı olma ihtimali olan yerlerde sigara içilmeyecektir.

4-Yağlı parçalar yanıcı ve parlayıcı maddelerle temizlenmeyecektir.

5-Benzinle ıslanmış elbise ile dolaşılmayacaktır.

6-Yerlerde yağ ve mazot birikintileri bırakılmayacaktır.

7-Tamir kanalları iyi bir biçimde örtülecektir.

8-Yük arabası veya hareket halindeki tekerlekli krikonun oku dik tutulacak ve bu ok dik olarak tespit edilecektir.

9-Araçların, kaymaları muhtemel olan yöne doğru tekerleklerin önüne takoz konulacaktır.

10-Kriko ile kaldırılan araç sehpa ile takviye edilmeden araç altına girilmeyecektir.

11-Buharla veya sıcak sodalı su ile önceden yıkanmamış akaryakıt deposu üzerinde kaynak yapılmayacaktır.

12-Oto bakım atölyelerinde ve garajlarda, kaynak kesme veya yakma işleri gerekli güvenlik önlemleri alındıktan sonra yapılacaktır.

13-Araba altına giren kişinin bacakları dışarıda kalmayacaktır. Bunun mümkün olmadığı durumlarda işaretler konulacaktır.

14-Akü kutup başları çıkarılacaktır.

15-Lastik takma ve değiştirme işlemlerini ancak bu işleri bilenler yapacaktır.

16-Araba kaldırılırken içinde insan olmamasına dikkat edilecektir.

17-İnsan taşımaya tahsis edilmemiş araçlarla insan taşınmayacaktır.

18-Bakım ve onarımı yapılmış olan araçlar ile iş makinaları, işyeri amirlerince belirlenmiş olan tecrübe yolu güzergahlarında yetkili ve ehliyetli personel tarafından denenecektir.

Madde 159 - İş makinası operatörleri, iş bitiminde makinayı düzgün bir zemin üzerine park edecek, park frenini ve transmisyon emniyetini kilitleyecek, kepçe, bıçak ve riperi yere indirecektir.

Madde 160 - Riper bulunan makinalarda riper, makina stop durumunda değil çalışırken indirilecektir.

Madde 161 - İş makinesi operatörü, çalışma sahası içinde hiç kimsenin bulunmamasına dikkat edecek, çalışmakta olduğu iş makinaları ile personel taşımayacaktır.

Madde 162 - Araçların periyodik bakımlarına titizlik gösterilecek, bakımların zamanında yapılması sağlanacak, arızalı ve eksik teçhizatlı araçlar sefere çıkarılmayacaktır.

Madde 163 - Zehirli karbonmonoksit gazının birikimini önlemek için yeterli havalandırmaya sahip olmayan oto bakım atölyesi, garaj veya kapalı yerlerde motor uzun süreli çalıştırılmayacaktır.

Madde 164 - Damperli araçların damperi kalkık durumda yapılacak bakım ve onarım çalışmalarında, damper emniyet dayamaları desteklenmeden damper altına girilmeyecektir.

Madde 165 - İş makinalarının geri manevralarında etrafı uyaracak sesli ve ışıklı sinyal düzeni bulunacaktır.

TAKIM TEZGAHLARINDA ÇALIŞMA

Madde 166 - Tezgahlarda, işletme esnasında aşağıdaki güvenlik önlemleri alınacaktır;

1-Yapılacak işe uygun alet kullanılacaktır.

2-İşlenecek parçalar düzgün bir biçimde sıralanacak ve makinanın etrafı boşaltılacaktır.

3-İşlenecek parça tezgaha güvenli bir şekilde bağlanacaktır.

4-Çalışma sırasında yüzük, kolye ve saat gibi takılar takılmayacaktır.

5-Tezgahın yakınında çalışanlara parça veya demir talaşlarının fırlamamasına dikkat edilecektir.

6-Takım tezgahları yetkili elemanlarca çalıştırılacak ve kullanılacaktır.

7-Makina koruyucularının yerinde olmasına dikkat edilecektir.

8-Elektrikli makinalar topraklanacaktır.

9-Makinanın yağlama ve temizleme işlemi makine durduktan sonra gerçekleştirilecektir.

10-Hareket halindeki parçalar elle durdurulmayacaktır.

11-Bol veya iliklenmemiş elbiselerle ve başlıksız uzun saç-sakalla çalışılmayacaktır.

Madde 167 - Ayak pedalı ile kumanda edilen pres, şahmerdan, giyotin makaslar ve bunun gibi takım tezgahlarının pedalları emniyet altına alınacaktır.

Madde 168 - Talaş kaldırma makinalarında, talaş fırlamalarına karşı koruyucular kullanacaktır.

Madde 169 - Sabit ve seyyar taşlama aletleri, koruyucusuz kullanılmayacaktır.

Madde 170 - Talaş kaldırma makinalarında, tezgaha bağlanan parçalar tezgahtan dışarı taştıkları zaman, dışarı taşan kısımların personele veya çevreye zarar vermesini önleyecek koruyucu tedbirler alınacaktır.

Madde 171 - Her makina ve tezgahta, talaş kaldıran, şekillendiren, ezen, delen, kesen veya başka şekilde işlem yapan kısım ile iş alıp verirken tehlikeli olan yerler gibi operasyon noktası denilen bölgeler, herhangi bir kazanın meydana gelmesini önleyecek şekilde korunacak ve bunun için gerekli tedbirler alınacaktır.

Madde 172 - İmalat ve takım tezgahlarında talaş kaldıran takımlar, bağlamalar ve işlenen parçalar tezgah çalışırken sökülüp takılmayacak, ayar yapılmayacak ve gevşetilmeyecektir.

Madde 173 - Delen, kesen, talaş kaldıran tezgahların devir sayıları işlenecek malzemenin cinsine ve yapılacak işin niteliğine göre seçilecektir.

Madde 174 - Tezgahlarda meydana gelen demir talaşları, tozları veya kırıkları el ile temizlenmeyecektir.

KAYNAK İŞLERİ

Madde 175 - Kaynak yapmaya başlamadan önce her seferinde kaynak cihazı ile cihazın herhangi bir yerinde bozukluk, ek yerlerinde hasar, gaz ve elektrik kaçağı olup olmadığı kontrol edilecektir.

Madde 176 - Kaynak makinasının kabloları sağlam ve güvenli bir şekilde bağlanacaktır.

Madde 177 - Topraklama ucuna topraklama kablosu bağlanacaktır.

Madde 178 - Dönüş kablosu veya topraklama kablosu kaynak yapılacak parçaya bir topraklama klemensi ile sıkı bir şekilde bağlanacaktır.

Madde 179 - Besleme kablolarının kısa olmasına özen gösterilecek ve rulo halinde iken kullanılmayacaktır.

Madde 180 - Kaynak atölyelerinde kaynak masası alttan hava emişli olarak donatılarak tesis edilmiş olacak ve kaynak parçaları ile kaynak ışığını geçirmeyen paravanlar kullanılacaktır.

Çalışan kişi işe uygun önlük, tozluk, eldiven, ayakkabı, gözlük veya maske ile korunacaktır.

Madde 181 - Çalışma ortamı dar bir yerde ise veya boyalı demirler üzerinde çalışma yapılıyorsa, çalışma ortamı iyice havalandırılacak veya maske takılacaktır.

Madde 182 - Yağlı bir ortamda veya makine yağ- ları ile çok kirlenmiş elbiselerle kaynak yapılmayacaktır.

Madde 183 - Kaynak işleri sırasında havayı temizlemek için oksijen kullanılmayacak, bunun yerine geniş çaplı bir havalandırma yapılacaktır.

Madde 184 - Kapalı kaplar içinde çalışırken kaynak makinası dışarıda bir yardımcının gözetiminde bırakılacaktır. Ortam iyice havalandırılacak ve gerektiğinde kaynakçıya hava beslemeli maske kullandırılacaktır.

Madde 185 - İçinde parlayıcı ve uçucu maddeler bulunan kaplar üzerinde kaynak işlemi yapılmayacaktır.

Madde 186 - Oksi-asetilen kaynağı ile kesme işlemi yapılırken kesme yönü oksi-asetilen tüp grubuna doğru olmayacaktır.

Madde 187 - Kaynak makinası üzerinde yapılacak değişiklikten önce elektrik kesilecektir.

Kaynak makinalarının temizlenmesi, tamiri, bakım veya çalışma yerinin değiştirilmesi sırasında makinaların elektrik tesisatı ile irtibatı kesilecektir

Madde 188 - Oksijen gazı ile yağlı maddelerin temasına kesinlikle mani olunacaktır.

Madde 189 - Yanıcı ve parlayıcı maddelerin yakınında kaynak yapılmayacaktır.

Madde 190 - Kaynak yapılan yerlerde kullanılmakta olan gaz tüplerinden başka (ayrı cins olsa bile) gaz tüpleri bulundurulmayacaktır.

Madde 191 - Manometreler sağlam olacaktır.

Madde 192 - Hortum ve hortum bağlantıları sağlam olacaktır.

Madde 193 - Kullanılan gaza göre hortum seçilecek ve renkleri belirlenecektir.

Madde 194 - Kıvılcım ve maden parçacıklarının fırlamasına karşı gözlük takılacaktır.

Madde 195 - Yangın ihtimaline karşı kuru kimyevi tozlu yangın söndürme aleti kaynak yerinin yakınında bulundurulacaktır.

TÜPLER

Madde 196 - Tüplerde kullanılan gazlar şunlardır:

-Alternatör soğutulmasında	:Hidrojen
-Yangın söndürmede	:Karbondioksit, Halon
-Basınç altına alma ve transformatörlerin yanmalarına karşı	:Azot
-Soğutma suyunda	:Klor
-Kaynak ve kesme işlerinde	:Oksijen, Argon ve yanıcı gaz olarak propan, hava gazı, bütan gazı vs. dir
-(GİS) Gaz İzoleli Sistem ve Kesicilerde	:SF6 (Kükürt Hekzaflorür).

Madde 197 - Tüplerin işaretlenmesi :Tüpler nizami renklerle birbirinden ayrılırlar.

-Oksijen Tüpü : Mavi

-Asetilen Tüpü : Sarı

-Azot Tüpü : Yeşil

-Hidrojen Tüpü : Kırmızı

-Basınçlı Hava : Açık Mavi

-Karbon Gazı : Kırmızı

-Klor : Gri

-Propan : Gri

Madde 198 - Gaz Tüplerinin Stok Edilmeleri:

1-Depodaki oksijen tüpleri diğer gaz tüplerinden ayrı bir yerde tutulacaktır.

2-Tüpler dik ve duvara bağlı, göz veya raflara sıralanmış biçimde stok edilecektir.

3-Çıplak alevle gaz tüplerinin bulunduğu depoya girilmeyecek ve sigara içilmeyecek, tüp depoları sürekli havalandırılacaktır.

Madde 199 - Tüplerin El ile Taşınması:

1-Tüplerin kısa mesafelerde yer değiştirilmesinde özel kancalar kullanılacak veya tüpe dibi üzerinde daireler çizdirilecektir.

2-Tüplerin uzun mesafelere taşınmaları durumunda, tüpler bağlanacak ve arabaya sağlam bir biçimde yerleştirilecektir.

3-Valflerin zedelenmemesi için yer değiştirmeden önce tüplerin başlıkları takılacaktır.

4-Tüpler, aşındırıcı ve yakıcı (Korozif) maddelerden korunacaktır.

5-Tüpler, taşınma sırasında yerde sürüklenmeyecek ve yuvarlanmayacaktır.

6-Tüpler, güneş veya diğer ısı kaynaklarının etkisi altında bırakılmayacaktır.

7-Tüpler, destek, rulo veya takoz olarak kullanılmayacaktır.

8-Tüpler, dik ve sıkı bir biçimde bağlanacak veya bir araba ya da destek üzerinde eğik tutulacaktır.

9-Uzun süren bir çalışma sonunda tüplerin valfleri kapatılacaktır (Üfleçte açık kalabilir).

10-Dedantör tüpe monte edilmeden önce vidasının gevşetilip, gevşetilmediği kontrol edilecektir.

11-Normlanmış renkler uygulanacaktır.

12-Özel irtibatlar kullanılacak, bu irtibatlar manşonlarla tespit edilecek, bağ veya takviye çemberi ile tutturulacaktır.

13-Tüpler normal kullanımların dışında kullanılmayacaktır.

14-Tüp veya aksesuarlar üzerinde değişiklik ile tüpler üzerinde bakım işleri ve boyama yapılmayacaktır.

15-Oksijen tüpü vanaları ve şalama muslukları yağlanmayacak ve yağlı paçavralarla açıp kapanmayacaktır.

16-Tüplerdeki kaçaklar alevle aranmayacaktır.

17-Tüplerdeki kaçaklar güneş ve ısıya olduğu gibi korozif maddeler ile şokların etkisi altında bırakılmayacaktır.

18-Dedantörün kar ve buzu alevle eritilmeyecektir.

19-Oksijen gazı, malzemeyi temizlemek ve üflemek için kullanılmayacaktır.

20-Oksijen gazı, dizel motorları çalıştırmak için kullanılmayacaktır.

21-Yangın halinde ve yangın söndükten sonra ısıtılan asetilen tüpü bol su ile uzun bir süre ıslatılarak soğutulacaktır.

22-Alçak basınçta gaz çıkışını hızlandırmak için asetilen tüpleri ısıtılmayacaktır.

23-Çalışma yerinde ve çevresinde sigara içilmeyecektir.

Madde 200 - Oksijen asetilen vb. kaynak işlerinde kullanılan basınçlı tüplerin, ilgili ve yetkili firmasına peryodik basınç testi yaptırılacaktır. Test föyleri ünitelerde muhafaza edilecektir.

Madde 201 - Kaynak tüpleri üzerinde test tarihi, test basıncı, ağırlığı vb. değerler bulunacaktır.

LPG TÜPLERİ

Madde 202 - LPG tüpleri iş ve hizmet gereği yetkililerce belirlenmiş yerler dışında her ne maksatla olursa olsun kullanılmayacaktır.

Madde 203 - Likit gazın kullanılması zaruri olan yerlerde gerekli güvenlik önlemleri alınacak, ilgililerce sık sık kontrol edilecek ve kullananlar sorumluluk taşıyacaklardır.

Madde 204 - Revir, kafeterya, sosyal tesisler ve diğer LPG kullanılması zorunlu olan işyerlerinde LPG tüpleri bina dışında ve güneş ışınlarından koruyucu bir bölme altında dik durumda muhafaza edilecek, tüplerin kullanılması bitince vanalar kapatılacaktır. Tüplerin ocakla olan bağlantıları bakır veya benzeri maddeden yapılmış boru ile yapılacaktır.

Madde 205 - LPG tüplerinin ve benzeri basınçlı yanıcı madde tüplerinin sızıntı kontrolları veya muayeneleri çıplak alev ile yapılmayacak, bu gibi kontroller sabun veya deterjan köpüğü ile yapılacaktır.

Madde 206 - LPG tüplerini ocaklara bağlayan hortumlar sık sık kontrol edilecek eskiyen, incelen, delinen, kesilen, çatlayan veya yumuşayan hortumlar yenilenecektir.

Madde 207 - Tüplerin her değişiminde sızdırmazlığı sağlayan conta yenisi ile değiştirilecektir.

KİMYA VE ELEKTRONİK LABARATUVARLARINDAKİ ÇALIŞMALAR

Madde 208 - Sadece laboratuvar personeline;

-Toz maskesi,

-Koruyucu gözlük,

-Gerekiyorsa solunum maskesi,

-Kauçuk, neopren veya PVC den yapılmış eldiven,

-Önlük,

-Çizme kullandırılacaktır.

-Tehlikeli kimyasal madde tankları ve tesisatı yanına şok duş sistemi yapılacaktır.

Madde 209 - İşletme içinde gelişi güzel yerlerde kimyasal madde bulundurulmayacak gerektiği kadarı ambardan alınacaktır.

Madde 210 - Laboratuvar çalışmaları sırasında meydana gelebilecek bir yanma durumunda anında müdahale etmek için gerekli teçhizat ve kimyasal maddeler bir ilk yardım dolabında bulundurulacaktır (İlk yardım dolabında bulunacak malzemeler Ek:23 de belirtilmiştir). Yapılacak İlk Yardımı anlatan bir talimat İlk Yardım dolabında bulunacaktır.

Madde 211 - Kimyasal madde deposu olarak serin ve ayrı bir mekan bulunacaktır.

Madde 212 - Elektronik Laboratuvarı Baskı-Devre Atölyesi:

1-Asit makinalarında yapılacak çalışmalarda naylon önlük, lastik çizme, plastik eldiven ve iş tulumu mutlaka giyilmeli, makinanın bakımı sırasında klor gazına karşı koruyucu özelliği olan gaz maskesi takılmalıdır.

2-Sergrafi bölümünde; solunum yollarını doğrudan olumsuz etkisi olan matbaa boyaları ve tiner gibi çözücü solventlerin bulunması nedeniyle çok iyi havalandırma yapılmalı ve plastik eldiven kullanılmalıdır.

3-Film banyolarının yapıldığı karanlık odalarda çalışmalarda da banyolardan yayılan kimyasal buharlara karşı iyi bir havalandırma sağlanmalı ve iş önlüğü giyilmelidir.

4-Pozlama atölyesinde; ultraviyole ışınlarından korunmak üzere buna uygun gözlük takılmalı ve buradaki banyo işlerinde de plastik eldiven kullanılmalıdır.

AMBAR VE DEPOLAMA İŞLERİ

Madde 213 - Ambar ve depolama işlerinde;

1-Yerler daima temiz tutulacaktır,

2-Yağ ve yanıcı madde birikintilerine yer verilmeyecektir,

3-Ambarlarda sigara içilmeyecektir,

4-Ambarın giriş-çıkış kapıları, imdat kapıları, yangın söndürme cihazlarının bulunduğu yerler, su alma yerleri ve ilk yardım malzemelerinin bulunduğu yerlerin önleri herhangi bir şekilde kapatılmayacaktır.

Madde 214 - Yüklerin Kaldırılması Taşınması ve Depolanmasında Dikkat Edilecek Hususlar;

1-Malzeme yüklenir veya boşaltılırken dikkatli bir biçimde ve yavaşça yerine konulacaktır.

2-Malzeme yere bırakılırken kalın takozlar koyarak el ve ayaklar korunacaktır.

3-Uzun parçalar taşınırken, uzun parçanın ön ucunun bir insan boyundan daha yukarda olmasına dikkat edilecektir.

4-Tercihen madeni gözlü raflar ve dolaplar kullanılacaktır.

5-Rafın gözleri kapasitesinin üzerinde doldurulmayacaktır.

6-Yerleştirme sırasında en ağır parçalar en alt rafa konulacak ve ağırlık sırasına göre de aşağıdan yukarıya doğru yerleştirilecektir.

7-Variller takoz üzerine yatay olarak ve her iki tapası yere paralel olarak istiflenecektir.

8-İçinde parlayıcı–patlayıcı madde bulunan yere açık ateşle girilmeyecek ve burada sigara içilmeyecektir.

9-Parlayıcı ve yanıcı kimyasal maddelerin bulunduğu depo güneşin ısı ve ışığından korunacak ve iyice havalandırılacaktır.

10-Depolarda gerekli güvenlik önlemi alınmadan bakım ve onarım işlemleri yapılmayacaktır.

11-Her kimyasal madde ambalajının üzerine okunaklı bir şekilde isimleri yazılacaktır.

YAPI İŞLERİ

Madde 215 - Yapı alanı içinde tehlikeli kısımlar açıkça sınırlandırılacak, görünür şekilde uyarı levhaları konularak geceleri ışıklandırılacaktır.

Madde 216 - Kazaya neden olacak ve çalışanları tehlikeli duruma sokacak şekilde malzeme istif edilmeyecektir.

Madde 217 - Yüksekliği fazla olan yerlerde çalışanlara emniyet kemeri ve baret verilerek kullanmaları sağlanacaktır.

Madde 218 - Yağışlı ve rüzgarlı ortamda çatı ve iskelede çalışılmayacaktır.

Madde 219 - Kazı esnasında kaymaya engel olmak için yumuşak zeminlerde iksa kullanılacaktır.

Madde 220 - Yapı iskeleleri sorumlu ve yetkili teknik bir elemanın gözetimi altında yaptırılacaktır.

Madde 221 - İskelelerin taşıyabileceği yük miktarını gösteren levha görünen bir yere asılacaktır.

Madde 222 - İskelelerin duvardan açıklığı fazla olmayacaktır.

Madde 223 - İskelelerde görülen arızalar derhal onarılacak, zayıf kısımları kuvvetlendirilecek veya yenileri ile değiştirilecektir.

İskeleler üzerinde geçişe engel olan malzemeler bırakılmayacaktır.

Madde 224 - İskele sökülmesine en üst kısımdan başlanacak, sökülmüş olan malzeme aşağıya doğrudan atılmayacak, dengeli bir şekilde indirilecektir.

Madde 225 - Çatılar üzerindeki çalışmalarda emniyet kemeri, merdiven veya benzeri aletler kullanılacaktır. Emniyet kemeri sağlam mesnetlere bağlanacaktır. Merdiven ve benzeri araçları mukavemeti az satıhları geçmede kullanırken sağlam noktaları tespit edilerek o noktalara konulacaktır.

Madde 226 - Dört basamaktan fazla olan her sabit merdivende korkuluk ve tırabzan bulunacaktır.

Madde 227 - Genişliği 225 cm.yi aşan sabit merdivenlerin ortalarında ayrıca bir tırabzan bulunacaktır.

Madde 228 - Merdivenlerin korkulukları, ahşap, boru veya metal profilli malzemeden yapılacak ve yüzeyleri pürüzlü, köşeleri keskin olmayacaktır.

Madde 229 - Bakım onarım ve kontrol için iş yerinde kullanılan merdivenlerin genişliği 55 cm. den dar olmayacak merdiven üst noktasının izdüşümü ile alt ayağı arasındaki mesafe merdiven boyunun ¼ oranında olacaktır.

Madde 230 - Bakım, onarım ve kontrol işlerinde helezonik merdivenler kullanılmayacaktır.

Madde 231 - Bakım, onarım ve kontrol işlerinde kullanılacak seyyar el merdivenleri sağlam ve uygun uzunlukta olacaktır. Yanlarına tahta çakılmak sureti ile veya benzeri bir şekilde sonradan boyları uzatılmış olmayacaktır. Basamakları noksan, çatlak, kırık, yerinden oynamış olmayacaktır. Seyyar ahşap merdivenler hiçbir zaman boyanmayacaktır.

Madde 232 - Çift el merdivenleri; ayakların birbirinden ayrılmaması için her iki yanından çengelli demir çubuk veya zincir ile bağlanacaktır.

Madde 233 - Seyyar merdivenle çalışırken üst kısmı kaymayacak ve sallanmayacak durumda tespit edilmiş olacak veya yerden bir kişi tarafından tutulacaktır.

YANGINA KARŞI ÖNCEDEN ALINACAK GÜVENLİK ÖNLEMLERİ

Madde 234 - Teşekkülümüze ait bina, tesis ve iş yerinin yangına hassas noktalarında yangın türüne uygun tipte, kapasitede ve yeterli sayıda Yangın Söndürücü Cihaz ve tesisatları bulundurulacaktır.

Madde 235 - Yangın Söndürme Cihaz ve tesisatlarının dolu ve çalışır vaziyette olup olmadığı teşekkülümüzün ilgili yönergesi esaslarına göre kontrol edilecek ve kartlara işlenecektir.

Madde 236 - Sıcak soba ve ocaklara benzin, mazot, gaz gibi parlayıcı maddeler dökülerek ateşlenmeyecektir.

Madde 237 - Kuru kimyasal tozlu yangın söndürücü cihazlar karbondioksit tüpünün vanası çevrildiği taktirde mutlaka kullanılacak, yanlışlıkla vanası çevrilen tüpler ise tekrar kullanılmayacağından yenisi ile değiştirilecektir.

Madde 238 - Tesislerde başka tür yangın ihbar söndürme sistemleri varsa kontrol ve kullanma talimatlarına uygun işlem yapılacaktır. Yetkili amir talimatı dışında bir kısmı veya tamamı devre dışı bırakılmayacaktır.

Madde 239 - Karbondioksit gibi tehlikeli maddeleri püskürten cihazlar, havalandırılmayan yerlerde özel maske ile kullanılacak ve söndürmeden sonra kapalı yerler havalandırılacaktır.

YANGIN DURUMUNDA YAPILACAK İŞLER

Madde 240 - Yangın fark edildiğinde öncelikle çevredekilere ve o binadaki çalışan personele, sonra ilgililere haber verilecektir.

1-Likit gaz elektriksel nedenli yangınlarda, yangın yakınındaki yanıcı madde kaynakları izole edilecektir.

2-Yangında “Can Kurtarmak“ ilk yapılacak iş olacaktır. Bu yapılırken kendisinin ve başkalarının hayatı lüzumsuz hareketlerle tehlikeye atılmayacaktır.

3-Yangın mahalline en yakın uygun söndürücü cihaz ile yangın söndürülmeye çalışılacaktır.

Bunu yaparken;

a)Kullanılan cihaz kuru kimyevi tozlu cihaz ise emniyet pimi yeniden çıkartılacak ve mandalına basılacak, karbondioksitli cihaz ise ağaç sapından tutularak lans’ı yerinden çıkartılacak ve alevin köküne tutulacaktır.

b)Cihazın vanası sola ve sonuna kadar çevrilecektir.

c)Püsküren madde alevi örtercesine gezdirilecek ve hava ile teması kesilecek ve yangın söndürülmeye çalışılacaktır.

d)Söndürmenin sonunda; yangın yeri mutlaka kontrol edilecek ve yangının iyice sönmüş olduğundan emin olunacaktır.

4-Duman yakıcı ve boğucu etkisine karşı ağız ve burun ıslak bez ile kapatılacaktır.

5-Elektrik akımını kesmeden su veya sulu cihazlı yangın söndürücü kullanılmayacaktır.

6-Akaryakıt Yangınları su ile söndürülmeyecektir. Bu tür yangınlarda kuru kimyevi tozlu, karbondioksitli veya köpüklü söndürücüler kullanılacaktır.

7-Yangının yayılmasını önlemek, yangını boğmak için kapı ve pencereler kapatılacaktır.

8-Yanıcı, parlayıcı ve patlayıcı maddeler yangın yerinden uzaklaştırılacaktır.

9-Yangını söndürürken lüzumsuz tahribatlarda, gereksiz kırma ve yıkmalarda bulunulmayacaktır.

10-Yangın konusunda belirtilmeyen diğer hususlarda Teşekkülümüzün Yangın Yönergesine uyulacaktır.

SAĞLIK

Madde 241 - Personelin tamamı, kurumdaki görevli doktorların her türlü muayene ve aşı için tespit edilen yer ve zamanda hazır bulunacak, İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Mevzuatı Hükümlerine uyacak ve kendi sağlığını koruma hususunda azami derecede dikkatli olacaktır.

Madde 242 - Periyodik veya periyodik olmayan sağlık kontrol ve muayenesinden geçirilen her personel için bir sağlık sicil kartı tanzim edilecek, yapılan kontrol ve muayene neticeleri bu karta işlenecek, kartın tanzimi, muhafazası ve gerektiğinde ilgili makamlara ibrazı sağlık servisi yetkililerinin sorumluluğunda olacaktır.

Madde 243 - Personel çalışma yerinin özelliklerine göre peryodik kontrollere tabi tutulacaktır.

Madde 244 - Yemek kapları gelişi güzel atılıp, başka maksatlar için kullanılmayacak, bütün personel sağlığı için bu hususa dikkat edecek, uymayanları uyarmak veya yetkililere bildirmekle görevli olacaktır.

Madde 245 - İçme sularını kendi imkanları ile temin eden ünitelerde içme sularının içilebilir, kullanma sularının kullanılabilir durumda ve personelin sağlığına zararlı olmadığı, devamlı surette takip edilecektir. Bu ünitelerde içme ve kullanma suları 3 aylık periyotlarla ancak gerekli olduğunda her zaman sağlık servisi veya ünite yetkilileri nezaretinde müdahale ve tahlil ettirilecektir. Bu tahliller ve ilgili raporlar sağlık servislerince muhafaza edilecektir.

KİŞİSEL KORUYUCULAR VE İŞ GÜVENLİĞİ EKİPMANLARI

Madde 246 - TEİAŞ’da, çalışanların ve işlerin güvenliğini sağlamak amacı ile gerekli koruyucu alet ve ekipman her işyerindeki ünite amirlerince sağlanacaktır.

Madde 247 - Temin edilen koruyucu alet ve ekipmanların her an kullanılabilir durumda bulundurulması çalışanlarca sağlanacaktır.

Madde 248 - Çalışanlar verilen kişisel koruyucuları ve iş güvenliği malzemelerini kullanmak zorundadır.

Madde 249 - Kişisel koruyucular işe başlamadan önce mutlaka kontrol edilecektir. Uygun durumda bulunmayan koruyucular rapor edilerek yenisi ile değiştirilecektir.

Madde 250 - Koruyucu alet ve ekipmanlar TSE, TSEK veya uluslar arası standartlara uygun olacaklardır.

Madde 251 - Baş korumasının gerektiği tüm yerlerde işin niteliğine uygun olarak, baret, kask, miğfer, başlık, saç fileleri veya şapkalardan biri tercih edilerek kullanılacaktır.

Madde 252 - Işınlardan, ışıktan, ısıdan, parçacıklardan, tozdan, kardan ve tehlikeli ortamlardan gözü korumak amacı ile göze uygun kafes , gölgelik, maske veya gözlük mutlaka kullanılacaktır.

Madde 253 - İnsan sağlığına zarar verebilecek gaz ve toz kaçaklarının bulunduğu yerlerde çalışacak olanlar, filtre edilmiş veya temiz hava vererek çalışma ortamı hazırlayan maskeler kullanacaklardır.

Madde 254 - 80 desibelin üzerinde ses ve gürültü olan yerlerde çalışan kişi, kulaklarını koruması için kulaklık veya kulak tıkaçlarını mutlaka kullanacaktır.

Madde 255 - Çalışma sırasında, çalışanlar, ellerini elektrik çarpmalarına, kaynak arklarına, ezilmelere, cisim batmalarına, ısıya, kimyasal maddelere, asitlere, bazlara vb. etkenlere karşı koruyan eldivenler kullanacaktır.

Madde 256 - Elektrik bulunan veya bulunma ihtimali olan yerlerde gerilim kademelerine uygun olmak şartı ile izole eldiven kullanılacaktır.

a)Kesici ve ayırıcıları açar veya kapatırken,

b)Sigorta değiştirirken,

c)Hata gerilim olup olmadığını kontrol ederken,

d)Topraklama ve kısa devre yaparken,

e)Laboratuar da yapılan gerilimli çalışmalarda,

f)Bunların dışında, amirlerin ihtiyaç duyduğu veya çalışanın kullanılmasını istediği durumlarda mutlaka eldiven kullanılacaktır.

g)Tek başına izole eldivenler ile enerjili yere kesinlikle temas edilmeyecektir.

Madde 257 - İzole eldivenlerin bakım ve kontrolü;

a)Eldivenler sık sık (Her eldivenin alındığı firmaca belirlenen şekilde ) temizlenecektir,

b)Yağ ile eldivenlerin teması önlenecektir,

c)Eldivenlerde kaçak olup olmadığı uygun test metodu ile kontrol edilecektir,

d)Kauçuk eldivenler kesici cisimlerle temas ettirilmeyeceklerdir,

e)Çalışanlar eldiven kullanırken eldivene zarar verecek yüzük takmayacaklardır,

f)İzole eldivenler pudralanarak lastik torba içinde saklanacaktır.

Madde 258 - Yüksek yerlerde yapılan (Direk, kule, iskele, vb) çalışmalarda düşmeye karşı amaca uygun emniyet kemeri kullanılacaktır.

Madde 259 - Ağır ve yuvarlanabilen malzemenin kaldırılıp taşındığı, sivri cisim batmalarının olduğu yerlerde mekanik iş ayakkabısı,

Asit, baz ve benzeri kimyasal maddelerle çalışılan yerlerde lastik ve benzeri, maddeden yapılmış ayakkabı,

Elektrik çarpmalarının olabileceği yerlerde, tabanı veya tamamı izole ayakkabı,

Sulu zeminlerde yapılacak çalışmalarda çizme kullanılacaktır.

Madde 260 - Vücudun dış etkenlere karşı korunması için çalışma sırasında ceket, pantolon, iş tulumu veya iş elbiseleri giyilecektir.

Bu koruyucularda aranan özellikler aşağıdaki gibidir;

a)Yanma ve parlama tehlikesi bulunan yerlerde; ateşe ve ısıya dayanıklı, alev almayan,

b)Kimyasal maddelerle ve akü odalarındaki çalışmalarda aside ve kimyasal maddelere dayanıklı önlük, ceket, pantolon veya tulum,

c)Elektrik tesis, işletme, bakım, onarım işleri ve atölyelerde çalışan personel işlerine uygun giyineceklerdir.

Madde 261 - Yüksek gerilimde elektrik manevrası sırasında diğer koruyucularla beraber kişinin toprağa geçiş direncini arttırmak için İzole Halı veya Tabure kullanılacaktır.

Madde 262 - Direk veya bina üstünde çalışırken kullandıkları aletleri düzenli bir şekilde taşıyan alet torbası kullanılacaktır.

Madde 263 - OG ve YG de devreyi açıp kapatan kesme ve ayırma işlemi yapan cihazların manevrasında el ile kumanda edilmesi ihtiyacı oluştuğunda veya topraklama işleminin yapılmasında uzunluğu yerine göre değişen izole Stanka kullanılmalıdır.

Madde 264 - OG Tesislerinde bulunan sigortaların değiştirilme işleminde Sigorta Değiştirme Pensi kullanılmalıdır.

Madde 265 - OG ve YG’ de, teçhizatın ayırıcı bıçaklarında, sigorta kontaklarında veya benzer yerlerde gerilimin olup olmadığı Gerilim Dedektörüyle kontrol edilmelidir.

Madde 266 - OG ve YG deki çalışmalarda çalışma bölgesini güvenlik altına almak için mutlaka Topraklama ve Kısa devre Teçhizatı kullanılmalıdır.

a)Topraklama ve kısa devreyi yaparken iletken kısımlara çıplak elle dokunulmayacaktır.

b)Topraklama ve kısa devre işlemi yapılırken önce toprak teması sağlanır. Daha sonra sırası ile her fazda kısa devre işlemi yapılacaktır.

c)Koruma topraklamasının iletken kesiti en az 16mm² olmak üzere kullanılan yerin kısa devre akımını taşıyacak kesitte olacaktır.

d)Topraklama ve kısa devre donanımının kıskaçları (Klips) amaca uygun kullanılacaktır (iletkenler için mandal tipi veya vidalı, bara için vidalı tip).

e)Topraklama ve kısa devre donanımları eksiz, fleksibil (esnek ve çok telli) olup üzeri şeffaf izolasyonla kaplanmış olacaktır.

Madde 267 - OG. ve YG. E.İ.Hatlarında gerilim olup olmadığı mutlaka Hat Tüfeği ile kontrol edilmelidir.

Madde 268 - Çalışma alanındaki güvenlik sınırı, boyalı, fosforlu ya da yansıtmalı bez veya plastik Çalışma Alanı Uyarı bantları ile belirtilecektir.

Madde 269 - Kazan türü, kapalı ve nemli ortamlarda çalışan kişilerin kullandıkları el aletlerindeki (Breyz, Matkap vb.) olası elektrik kaçağı durumunda çarpılınmaması için mutlaka Güvenlik Trafosu kullanılmalıdır.

YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILAN METİNLER

Madde 270 - Bu yönetmeliğin yürürlüğe girmesi ile TEAŞ Yönetim Kurulunun 02-10-1995 tarihli ve 32-304 sayılı kararı ile onaylanan TEAŞ İş Güvenliği Yönetmeliği TEİAŞ birimlerinde yürürlükten kalkmıştır.

YÜRÜRLÜK

Madde 271 - TEİAŞ Yönetim kurulunun 27/ 11/ 2002 tarihli ve 37-265 sayılı kararı ile Onaylanan bu Yönetmelik 27/11/2002 tarihinden itibaren yürürlüğe konulmuştur.

SUNİ SOLUNUM

1. Kaza sonucu solunum yolunun tıkanma şeklinin görünüşü,

2. Solunum yolunun (ağzın) temizlenmesi, geriye kaçan dilin çıkarılması,

3. Solunum yolunun açılması

(alına elin tabanı ile bastırıp çenenin yukarı kaldırılması)

4. Nefes verme (ağızdan ağıza)

5. Nefes verildiği an Akciğerin şişme görünüşü

6. Göğüs kafesini kontrol etmek.

KALP MASAJI

1. Göğüs kemiği üzerinde elin konduğu yer,

2. Kalp yerinin bulunması (göğüs kemiği ucundan 2 parmak yukarısı)

3. El ile kalbin pozisyonu

4. Kalp masajının yapılışı,

a)Tek kişi: Suni Solunumla birlikte, Önce 4 nefes, 15 kalp masajı 2 nefes.

b)Çift kişi: Suni Solunumla birlikte, Önce 4 nefes, 5 kalp masajı 1 nefes.

KIRIKLAR

1. a)Kapalı kırıklarda kırık bölge atelle desteklenir ve askıya alınır.

b)Açık kırıklarda önce kanamayı durdurmak için tampon ve sargı uygulanır.Daha sonra atelle desteklenir.

2. Kol kırıklarında kırık kolun askıya alınışı

3. Kırık bacağın görünüşü

4. Kırık bacağın sargıya alınışı eğer atel bulunamaz ise araya destek koyarak sağlam bacağa bağlayabiliriz.

ŞOK

Şok, ölüme yol açabilecek bir durumdur. Hayati vücut fonksiyonları tehdit altındadır. Yaralanma sonucu ağrılar, ağır kanama ve korku yüzünden şok meydana gelebilir.

1. Kazalının yeterli nefes almasını sağlayınız.

2. Kanamayı durdurup, yaraları sarınız.

3. Kazalının rahat etmesini sağlayınız.

4. Yalnız bırakmayıp güven veriniz.

5. Ayaklarını yükseğe kaldırıp kazalıyı sıcak tutunuz.

KAN BASINÇ NOKTALARI

Önemli kanamalarda (atar damar kanaması) bu basınç noktalarına baskı yaparak, kanamayı geçici olarak yavaşlatır veya durdurabiliriz.

T E İ A Ş

İŞ GÜVENLİĞİ FORMU ( İGF-1 ) Ek:4

İŞ BİTİRME BEYANI (İGF-2)

Ek: 5

Servis dışı edilen teçhizat üzerinde herhangi bir çalışma yapılacaksa bu teçhizatı gerilim altına

-Ayırıcıların uzaktan kumanda butonu veya pozisyon gösterme butonlarına gerekli bilgiler yazılarak

Bu malzemelerin güncelleştirilmesinden ünitelerin sağlık servisleri sorumludur.

Kuruluş İşyerlerinde Çalışma kurallarını belirten TEİAŞ İş Güvenliği Yönetmeliğini teslim aldığımı ve buradaki kurallara bağlı olarak çalışacağımı beyan ederim.

Not : İş bu “Yönetmelik Alındısı” kişinin Özlük Dosyasında saklanacaktır