TEMİZ BİR DÜNYA İÇİN......

LED'in MUCİDİ

Shuji Nakamura 2006 Milenyum Teknoloji Ödülü Sahibi

2oo6, Çevre dostu ışık kaynağı LED’in mucidi Japon araştırmacı Shuji Nakamura, dünyanın en prestijli teknoloji ödülü Millennium Ödülü’nü Helsinki’de aldı. Finlandiya hükümeti tarafından verilen ve iki yılda bir verilen Millennium Technology Prize, bu yıl çevreci bir projeye gitti. LED olarak bilinen ve çevreye zararı dokunmayan ışık kaynağı, mavi, yeşil, ve beyaz ışık veren diyotlardan oluşuyor.
Beyaz LED teknolojisinin, özellikle gelişmekte olan ülkelerde mevcut ampullere ucuz ve çevreci bir alternatif olacak. Nakamura, Finlandiya’nın başkenti Helsinki’de yapılan bir törenle 1milyon Euro’luk ödülünün de sahibi oldu.
Millennium Prize, tam olarak teorik bilimsel araştırmalara verilmiyor, ödül bilim ile pratik kullanımı birleştiren insanların hayatını kolaylaştıran buluşlara gidiyor.

Ödül töreninde konuşan Nakamura, her bir buluşun milyonların yaşamını değiştirdiğinin, kendisinin de bu yönde dünyaya bir yararı dokunduğu için mutlu olduğunu ifade etti.

ÇOK AMAÇLI TEKNOLOJİ
Buluşu LED’in çevreci özelliğine vurgu yapan Nakamura, “Bu sadece bir ışık kaynağı değil, aynı zamanda içme suyunun dezenfekte edilmesinde, verilerin depolanmasında kullanılabilir” diye konuştu.

LED’ler mevcut ampullere göre daha az enerjiyle daha çok ışık çıkarıyor ve güneş panellerine uyum sayesinde enerji altyapılarının olmadığı noktalarda güneşten aydınlatma olanağı sağlıyor.
Nakamura para ödülünün önemli bir kısmını gelişmekte olan ülkelerde aydınlatma projelerine bağışlayacağını dile getirdi. Bu teknolojinin patenti için Nakamura, çalıştığı şirketi Nichia ile mahkemelik olmuş ve 8 milyon dolarlık tazminat kazanmıştı. Nakamura halen University of California-Santa Barbara öğretim üyesi.

LED NEDİR

 

Led'ler yarı iletken malzemelerdir.
Ana maddeleri silikondur.
Üzerinden akım geçtiğinde foton açığa çıkararak ışık verirler.
Değişik açıda ışık verecek şekilde üretilmektedirler.
Led'lerin gerilim-akım grafikleri üsteldir. Uygun çalışma noktasındayken Led'in üzerindeki küçük bir gerilim değişimi büyük bir akım değişimine sebep olur. Yüksek akım nedeniyle bozulmaması için Led'lere seri bir akım sınırlama direnci bağlanır. Böylece hassas olmayan gerilim aralıklarında Led'in bozulmaması sağlanır.
Led'ler tıpkı bir Zener diyot gibi üzerinde sabit bir gerilim düşürür.

21. YÜZYILIN YENİ IŞIK KAYNAĞI

LED ömrünün ortalama 100.000 saat olduğu göz önünde bulundurularak, günde 8 saatlik kullanımla 35 yıl gibi bir kullanım ömrü avantajına sahiptirler.

LED’lerin düşük enerji kullanımı sayesinde, altyapıda

kullanılan kablo kesitlerinin düşmesinden başlayarak, trafo gücüne kadar uzanan yolda altyapı maliyetleri de düşürülmektedir.

LED aydınlatma kitlerinin ısı yaymaması ve soğuk ışık kaynağı olması nedeniyle, soğutma sistemlerine yük bindirilmemektedir. Türkiye’de yaşanan gerilim dalgalanması problemi göz önüne alındığında, 150V bir düşüşe kadar hiç randıman kaybetmeden işlevlerini yerine getiren LED aydınlatma kitleri, bu konuda da büyük bir dezavantajı ortadan kaldırmışlardır.

LED’ler, elektrik enerjisini ışığa çeviren katı-hal yarı iletken aygıtlardır. Alevler ve akkor filamanlar gibi, ışığın termik kaynakları, ya alevlerde olduğu gibi kimyasal reaksiyonla yada filamanlardaki gibi elektriksel ısıtmayla, ışık yayar.
LED (soğuk) ışığın üretimi yüksek etkiye yol açar, çünkü enerjinin büyük bir kısmı görünen spektrum içerisinde ışın yayar. Floresan lambaları ve elektrogazışıl aletleri gibi diğer yaygın yüksek verimli ışık kaynakları da, görünen spektrum dışarısında fazla termik radyasyon olmadan ışık üretir.

LED’ler katı hal aygıtlar oldukları için, aşırı derecede küçük ve dayanıklıdırlar. Aynı zamanda diğer kaynaklardan daha uzun lamba ömrü sağlarlar.

LED Aydınlatma ürünlerinin avantajları:

LED’li İç ve Dış mekan aydınlatmalar 12Vdc / 24Vdc / 220Vac-240Vac çalışma voltajı seçeneklerine sahiptirler
LED’ler solar panellerle uyum içerisinde çalışabilme özelliğine sahiptirler
LED ömrü 100.000 saattir
Elektrik enerjisinden %98 tasarruf sağlarlar
Geleneksel floresan lambalara karşın ortalama 1/10 enerji tüketimleri vardır
Diğer halojen ve ampullerle (incandescent) direk olarak değiştirilebilirler
Isı dağılımı ve zararlı ışın (radyasyon) yoktur
Şoka dayanıklıdırlar
Cıva içermez ve güvenilirlerdir
Plug-N-Play (Fişe sok ve çalıştır) özelliğine sahiptirler
Enerji tasarrufu sağlarlar ve bakıma ihtiyaç duymazlar
Göz alıcı ve emniyetlidirler
Hem iç mekanda, hem de dış mekanda suya dayanıklıdırlar
Tek ve çok renk seçenekleri vardır
16.7 Milyon renk elde edilebilme özelliğine sahiptirler (RGB)
Ultra parlak beyaz, buz beyazı, mavi, kırmızı, yeşil, mor (UV), sarı, amber, gün-ışığı renkleri mevcuttur
LED’ler doğal bir ışık yaratır (true color)
LED ampulleri elektrikli aydınlatma ampullerinden daha dayanıklı, uzun süreli ve enerji verimlidirler
LED’ler filamanları olmadıkları için sıradan bir elektrik ampulü kırılırken onlar bu koşullar altında zarar görmezler
Yeşil ve kırmızı gece görüşünü korumak için harikadır, beyaz genel kullanım amaçları için iyi bir çözümdür, mavi genellikle dekoratif amaçlar için kullanılır
LED’lerin yumuşak parıltısı kaba gölgeyi, yansımayı ve göz kamaştırıcı parıltıyı azaltır
LED’ler geleceğin ışığıdır.

LED’ler günümüzde, gelişmiş ve gelişmekte olan birçok ülkede dekoratif ve genel amaçlı aydınlatma için, tasarımcılara sonsuz çözüm olanakları sunmaktadır. LED teknolojisi 119 yıl önceki elektrik ampulünün icadından bu yana, aydınlatma dünyasının en önemli buluşu olarak kabul edilmektedir.

RGB RENK UZAYI

İngilizce'deki 'Red' 'Green' 'Blue' (yani 'Kırmızı' 'Yeşil' 'Mavi') kelimelerinin baş harflerinden ismini alan bir renk uzayıdır. En sık kullanılan renk uzaylarındandır.

Işığı temel alarak, doğadaki tüm renklerin kodları bu üç temel renge referansla belirtilir. Her renk %100 oranında karıştırıldığında beyaz ve %0 oranında karıştırıldığındaysa siyah elde edilir.

Bu uzayda, ana renkler olan kırmızı, mavi ve yeşil belirtilmediği için, bu ana renklerin tanımı değiştikçe, tüm renkler değişir.

İnternet'te kullanılan renk sistemi RGB renk sistemidir. Bunun sebebi, 1953'te ilk fotoğraf makinesi Polaroidde ve ondan sonra da televizyonlarda standart kabul edilmiş olmasıdır. Günümüzde de tüplü ekranlarda, tarayıcılarda, televizyon ve manüel fotoğraf makinelerinde standart olarak kullanılır.

LED KULLANIM ALANLARI

Son yıllarda Led'lerde mavi ışığın kullanılabilmesi ile RGB aydınlatma mümkün olmuş ve birçok sektörde uygulama alanı bulmuştur.
Led'lerin enerji sarfiyatlarındaki düşüklüğünün başlıca sebepleri arasında omik bir yük olması ve ısı kayıplarının az olması gösterilebilir. Ayrıca ömürleri oldukça uzun olan bu diyotlar diğer ampuller gibi flaman taşımadıklarından dolayı hemen her koşulda sorunsuz kullanılabilirler.
Ayrıca kızılötesi (infrared) Led'ler uzaktan kumandaların televizyonla iletişimini sağlar.
Kullanılan sektörler arasında inşaat, dekorasyon, reklam, kamu kurumları, turizm, yatçılık ve otomotiv sayılabilir.

Kaynak:  Copyright © 2010 YRS GROUP All Rights Reserved.

Bülent ŞİŞMAN

5.İletim Tesis İşletme Grup Müdürlüğü

 iletim5-54@hotmail.com