Veri Kayıt Kodu : Şebeke Kodu’nun bir bölümü.

 

Veri Toplama Sistemi : MAMS tarafından, Enerji Üreticilerine yapılacak ödemelerin ve Doğrudan Bağlı Tarife Dışı Müşterilerin TEDAŞ ve Dağıtım/Tüketiciye Satış Hizmeti Sağlayıcılarının yapacakları ödemelerin hesaplanması için kullanılan veri toplama sistemi. Şüpheli bir durum olmaması açısından, Bağlantı Noktası, Büyük Ölçekli Besleme Noktası ve Üretim Santrallerindeki ölçüm teçhizatı bu Veri Toplamadır.

 

Yüksek Gerilim(YG) : Elektrik enerjisinin iletilmesinde kullanılan gerilime denir. Kilovolt (kV) veya Volt (V) ile ölçülür. Etkin değeri 1000 Volt’un (Hariç) üstünde olan gerilimdir. (1-1, 6-3, 3-6, 3-7, 2-10, 5-15-36-66-154-380 kV)

 

Yararlı Enerji : Son dönüşümden sonra tüketicinin yararlanabileceği enerjidir.

 

Yararlı Potansiyel Enerji : Belirli bir ülkede ya da bölgede, belirli bir dönem (genellikle bir yıl) boyunca (pompaj olmadan) sağlanabilen maksimum hidro-elektrik enerjisidir.

 

Yararlanma Süresi : Çalışma süresi ile emre amadelik süresinin toplamıdır.

 

Yedek Besleme Sistemi : (Standby supply system) Kişilerin güvenliği dışındaki sebeplerle normal beslemenin kesilmesi durumunda, tesisatın veya bölümlerinin veya belli bölümünün çalışmasının sürdürülmesi için öngörülen besleme sistemidir.

 

Yardımcı Hizmetler : Bir iletim veya dağıtım sisteminin işletilmesi için gerekli tüm hizmetler.

 

Yatay Entegre Elektrik Yükümlülüğü : Elektrik üretim, iletim ve dağıtım fonksiyonlarından en az birini ve elektrik ile ilgili olmayan bir diğer faaliyetin yerine getirilmesi yükümlülüğü.

 

Yapım Süresi (Teslim Süresi) : Bir enerji tesisinin sipariş tarihi (ya da belirtilen bir tarih-şantiyede faaliyetin başlatılması gibi) ile sözleşme uyarınca tesisin ilk ünitesinin sevki ya da kabulü tarihi arasında geçen süredir.

 

Yapı Bağlantı (İrtibat Rakordman) Hattı : Elektrik enerjisini abonenin kullanım yeri içerisine götürmek amacıyla, mevcut dağıtım şebekesinden başlanarak tesis edilip, yapı bağlantı kutusunda son bulan hattır.

 

Yan Hizmetler : Üretim Santralleri açısından, elektrik üretiminin dışında sağlanan hizmetler. İletim Hizmeti Sağlayıcısı açısından, elektrik enerjisinin iletilmesi dışında sağlanan hizmetler. (Bu hizmetler, Oturan Sistemin Toparlanması, Sıcak Yedek, Reaktif Güç/Kapasite ve Reaktif Enerji, Frekans Kontrolü ve Aşırı Frekans Koruması gibi hizmetleri kapsamaktadır.)

 

Yan Hizmetler Anlaşması (YHA) : MAMS ve/veya ESİ tarafından, kullanıcılardan yan hizmetlerin satın alınmasına ilişkin anlaşma.

 

Yardımcı Yakıt : Ana yakıt haricindeki bir Üretim Grubunun start edilmesi ve/veya Aşırı Yanma da dahil Üretim Grubu çalışır durumdayken yanmayı desteklemek amacı ile kullanılan yakıt.

 

Yardımcılar : Üretim Grubunun ya da Üretim Grubuna ait kazan ya da kombine çevrim kazanının bir bölümü olmayıp, bu birimlerin çalışması için gerekli olan Tesis bölümleri ve/veya Teçhizat.

 

Yeraltı Kablosu : İletkenlerin ilave donanımla yeraltı ya da sualtına yerleştirildiği elektrik hatlarıdır.

 

Yük : Enerji Sistemindeki, duruma göre tek bir ya da birkaç Üretim Grubu tarafından karşılanacak olan talep.

 

Yük Dağıtım Talimatları : Ulusal Kontrol Merkezi ya da Bölgesel Kontrol Merkezi tarafından, Üretim Gruplarını Sözleşmeye Bağlanmış İşletme Karakteristikleri çerçevesinde belirlenen bir zaman süreci içinde belirli bir üretim ve/veya gerilim düzeyinin sağlanmasına ilişkin talimatların verilmesi.

 

Yük Dağıtım Toleransı : Sözleşmeler vasıtası ile her bir Üretim Grubuna tanınacak tolerans; şöyle ki sözleşmede ya da ESİ’nin Yük Dağıtım talimatlarında belirtilen toleranslar dahilinde kalan eksik yüklenmeden dolayı, üreticiye kapasite kaybı ödemesi yapılması ya da ceza uygulanması söz konusu olmayacaktır.

 

Yük Düşme : Üretim Grubunun üretmiş olduğu yükün bağlı bulunduğu şebekede daha alt bir seviyeye indirgemesi durumudur.

 

Yüksek Frekans Müdahalesi : Frekansa Duyarlı Mod içerisinde çalışmakta olan bir MYD dahil Üretim Grubunun (bu BDGT modülünün bir parçası da olabilir) aktif güç çıkışının, enerji sistemi frekansının (PYDK3 uyarınca ESİ tarafından bildirilen) hedef değerin üstüne çıkması durumunda otomatik olarak düşürülmesidir.

 

Yüksek Gerilim : 36kV’un üzerindeki gerilim.

 

YİD : Yap İşlet Devret.

 

Yük Faktörü : Belirli bir periyottaki (yıl, ay, gün) tüketimin, aynı periyottaki sürekli kullanımın karşılığı maksimumu yansıtan tüketime ya da diğer uygun bir talebe oranıdır.

 

Yüksek Fırın Gazları : Yüksek fırında ham demir üretimi sırasında oluşan yanıcı gazlardır.

 

Yenilenebilen Enerji Kaynakları : Halen ekonomik yönden iletebilir durumda ya da ileride ekonomik olarak değerlendirebileceği tahmin edilen, bilinen ve beklenen sürekli yenilenen doğal enerji kaynaklarıdır.

 

Yük Dağıtıcı : TEİAŞ elektrik sistemlerinde üretim ve tüketime günün saatlik programlarından yararlanarak emniyetli, kaliteli, sürekli ve ekonomik olarak işletilmesine bizzat emir veren, işletme manevralarına koordinasyon ve kumanda eden Elektrik Teknisyeni veya Elektrik Mühendisidir.

 

Yük Dağıtım Merkezleri (YDM) : TEİAŞ Elektrik sisteminin üretim ve tüketim yönünden emniyetli, kaliteli, sürekli ve ekonomik olarak işletilmesine 24 saat devamlı komuta eden, işletme manevralarının koordinasyon ve kumandasını yapan işletme merkezleridir.

 

Zone : Mesafe koruma rölelerine ait etkin koruma yapabildiği bölge demektir. Zone. 1: Etkin koruma bölgesi; biri gösterir.

 

Zero Potential : Dünya yüzeyindeki elektrik gerilimi sıfır farkı.