"EVSEL" ve "ENDÜSTRİYEL" ATIK DEYİP GEÇMEYİN.!!!!
5.İletim Tesis İşletme Grup Müdürlüğü , Eğitim ve İş Güvenliği Şefliğinde görevli Başmühendis Kemalettin KANCA , Başteknisyen M.Beşir DOĞRUSEVER , Bülent ŞİŞMAN ve Eğitici Mehmet BAYRAKTAR Türkiye'de tek olan Kocaeli Büyükşehir Belediyesine bağlı İZAYDAŞ (İzmit Atık ve Artıkları Arıtma Yakma ve Değerlendirme A.Ş.) tesislerini gezdiler. Çöp ve Endüstriyel Atıkları çevreye zarar vermeden sağlıklı bir şekilde yakarak imha eden İZAYDAŞ , imha esnasında çıkan yüksek ısıdan enerji üretmektedir. Temiz Çevre Sağlıklı Toplum sloganu ile yola çıkan İZAYDAŞ'ın Vizyonu; Tecrübemizle teknolojiyi birleştirerek, kendini sürekli yenileyen, çevre ve sanayi dostu, müşteri odaklı, sektöre öncülük eden lider atık değerlendirme kuruluşu olmaktır. Misyonu; Sürdürülebilir çevre ve sağlıklı toplum için, atık değerlendirme ve bertaraf konusunda etkin uygulamalar ve çözümler üretmek, toplumsal çevre bilincini artırmaktır.
İzmit Tehlikeli Atık Yakma Tesisi
Tesisin çalışma prensibi; endüstriden kaynaklanan plastik ve lastik
atıklar, kullanılmış yağ, ilaç ve kozmetik atıklar, petro-kimya
atıkları, PVC, solvent, boya artıkları, yapıştırıcı ve yapışkanlar,
bunların ambalajları, standart dışı ve süresi geçmiş ürünler, arıtma
çamurları, vb. tehlikeli atıklarla klinik atıkların yakılarak bertaraf
edilmesine dayanır. Patlayıcı maddeler, radyoaktif atıklar, mezbaha
atıkları, dışkı ve kadavralar tesise kabul edilmemektedir.
Kabul edilen atıkların
beyanı, etiketlenmesi, taşınması ve bertarafı; Çevre Bakanlığı´nın Hava
Kalitesinin Korunması Yönetmeliği (1986), Su Kirliliği Kontrolü
Yönetmeliği (1988), Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği (1991), Tıbbı
Atıkların Kontrolü Yönetmeliği (1993), Tehlikeli Atıkların Kontrolü
Yönetmeliği (1995) ve bunların değişikliklerinde belirtilen esaslara
tamamen uygun olarak yapılmaktadır.
Atık kabulü ve yönetimi
çerçevesinde tesise kabul edilen atıklar; tartılarak kaydedilmekte,
numuneleri alınmakta ve analizleri yapılarak ilgili ara depolama
alanlarına gönderilmektedir.
Laboratuvar tarafından hazırlanan Günlük Yakma Menüleri´nde belirtilen
atıklar, Döner Fırın´da 921° - 1150°C sıcaklık aralığında ve ortalama 95
- 120 dakika kalış süresinde; Son Yakma Odası´nda ise 923° - 1250°C
sıcaklık aralığında ve min. 2,5 saniye kalış süresinde yakılmaktadır.
Yakma işlemi, döner
fırında propanla başlatılmakta ve fuel-oil beslemesi ile devam
etmektedir. Döner Fırın sıcaklığı 921°C´ye ulaştığında, atık beslemesi
başlatılmaktadır.
Yakma havası fanlar
aracılığı ile bunker kasetlerinin üstünden veya atmosferden
alınmaktadır. Yakmanın optimum sıcaklıkta gerçekleşebilmesi için
gerektiğinde günlük yakma menüsü fuel-oil ile zenginleştirilmektedir.
Atıkların yakılması sonucu üretilen ısı enerjisi; döner fırında max. 55
GJ/saat, ikinci yakma odasında ise max. 31 GJ/saat´tir.
TESİSİN DİZAYN PARAMETRELERİ
Yakma Kapasitesi : 35.000 ton/yıl (4.100 kg/saat)
Katı Atıklar : 2.500 kg/saat
Sıvı Atıklar : 1.600 kg/saat
Isıl Değer : 86 Gj/saat
Elektrik Üretimi : 5,2 MW
İzmit Evsel ve Endüstriyel Düzenli Depolama Alanı
Sağlık, Turizm ve Çevre Bakanlıkları´nın uygun görüşü ile Orman
Bakanlığı tarafından İzmit Büyükşehir Belediye Başkanlığı´na tahsis
edilen ve üzerinde ´´Klinik ve Tehlikeli Atık Yakma ve Enerji Üretim
Tesisi´´ ile idari binalar ve sosyal tesislerin de yer aldığı 800.000 m²
alanın 363.007 m² ´lik bölümünde inşa edilmiştir. Proje içinde; ´´evsel
katı atıklar´´ için 264.842 m² toplam alana sahip 6 adet lot,
´´endüstriyel katı atıklar´´ için ise 98.165 m² alana sahip 1 adet lot
yapılmıştır.
Evsel Katı Atık Depolama Alanı´nda , evsel katı atıklar ve bunlarla
birlikte depolanabilen endüstriyel katı atıklar bertaraf edilmektedir.
3.163.000 m³ toplam hacimli depolama alanlarının tabanı, ´´Katı
Atıkların Kontrolü Yönetmeliği (1991)´´nde belirtilen değerleri
sağlayacak geçirimsizlik tabakası ile kaplanmıştır.
Endüstriyel Katı Atık
Düzenli Depolama Alanı´nda , Klinik ve Tehlikeli Atık Yakma ve Enerji
Üretim Tesis´nden çıkan cüruf, küller ve atık su arıtım tesislerinden
gelen arıtım çamurunun depolanması planlanmıştır. Depolama hacmi 969.919
m³ olan bu alanda, ´´Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği (1995)´´nde
belirtilen tehlikeli katı atıkların da depolanabilmesi için, hazırlanan
bir proje doğrulutusunda gerekli değişiklikler yapılmıştır. 30 Eylül
2000 tarihinde tamamlanan bu değişiklikler sonucunda depolama alanı, 7
Aralık 2000 tarihinde Çevre Bakanlığı tarafından, ´´Tehlikeli Atık
Depolama Alanı´´ olarak lisanslandırılmıştır .
Depolama sırasında atıklar, günlük hücreler halinde serilmekte ve
sıkıştırılmaktadır. Koku ve çöplerin çevreye yayılmaması ve zararlı
canlıların ürememesi için atıkların üzeri günlük ve ara örtü toprağı ile
kaplanmaktadır. Geçirimsizlik tabakası üzerinde yer alan ´´drenaj
sistemi´´ ile toplanan çöp sızıntı suları, DAF Ünitesi´ne (Kimyasal Ön
Arıtım Tesisi) gönderilerek arıtılmakta; bu işlemin ardından da,
kollektör hattı ile Endüstriyel ve Evsel Atık Su Arıtım Tesisi´ne
gönderilmektedir. Oluşan depolama alanı gazları ise toplama bacaları ile
toplanıp değerlendirilecektir.
25 ile 32 yıl arasında
tahmin edilen depolama işlemi tamamlanınca, yeşillendirilecek olan bu
alan Orman Bakanlığı´na iade edilecektir.
İZMİT ENTEGRE ÇEVRE PROJESİ
1960´lı yıllardan bu yana başlayan endüstri ve ticaretteki hızlı artış
ile göçlerin neden olduğu yüksek nüfus artışı ilimizi nüfus yoğunluğu
bakımından ülke sıralamasında ikinciliğe, toplam ülke üretimi bazında
ise sanayinin % 15-20´sini oluşturacak seviyeye yükseltmesine rağmen
yetersiz alt yapı ve çevresel önlemlerin eksikliğinden ötürü hava, yer
altı suyu ve toprak kirliliğine neden olmuştur. İlimiz yurdumuzda en
çok sanayileşmiş ve o oranda da kirlenmiş bölgesi idi. Mayıs 1995´de
yapılan araştırmaya göre km2 başına 52 ton/yıl tehlikeli atık düştüğü
hesaplanmıştı.
1990´lı yılların başında İzmit Büyükşehir Belediyesi hava, yer altı suyu
ve toprak kirliliğinin önlenmesi ile İzmit Körfez´ indeki kirliliğin
önlenmesi, koku probleminin giderilmesi, kentsel arazi kullanımının
geliştirilmesi ve değer kaybının önlenmesi, halk ve çevre sağlığının
korunması amacı ile İzmit Entegre Çevre Projesini hayata geçirmeye karar
vermiştir.
İzmit Entegre Çevre Projesi Kapsamında;
*Klinik ve Tehlikeli Atık Yakma ve Enerji Üretim Tesisi
*Evsel ve
Endüstriyel Katı Atık Düzenli Depolama Tesisi
*İzmit
Doğu Kısmı Endüstriyel ve Evsel Atıksu Arıtma Tesis
*Atık Su
Kollektörleri
*Dere Islahları (kapsam dahiline sonra alınmıştır ) ‘nın
yapımı öngörülmüştür.
Hazırlanan İzmit Entegre Çevre Projesi Bakanlar Kurulunca kabul edilerek
29.01.1993 tarih ve 21480 no´lu Resmi Gazetede 93 K 080390 proje
numarası ile önemli ve ivedi projeler arasında yayınlanmıştır.
Yapım işinin ihalesi, Başbakanlık Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı,
Başbakanlık Devlet Planlama Müsteşarlığı, İçişleri Bakanlığı ve Çevre
Bakanlığının olurları ile 3.050.000DM keşif bedeli ile 24.05.1993
tarihinde yapılmış ve Lurgi- Vinsan Konsorsiyumuna verilmiş olup yapılan
ihale 28.05.1993 tarihinde onaylanmıştır.
İzmit Entegre Çevre Projesi Evsel ve Endüstriyel Sıvı Atıklarla yine Evsel ve Endüstriyel Katı Atıklarla, Klinik ve Tehlikeli Atıkların bir program içinde ele alındığı ve yasa ve yönetmelikler çerçevesi dahilinde bertaraf edildiği kapsamlı bir projedir. Önümüzdeki yıllarda ülkemizde yapılacak bu tip projeler için bir laboratuar ve pilot proje niteliği taşıyacaktır.
İzmit Entegre Çevre Projesi kapsamındaki projeler işletmek üzere Mayıs 1996 İzmit Büyükşehir Belediyesi´nce İZAYDAŞ adı ile şirket kurmuştur.
ENERJİ ÜRETİMİ
Yakma tesisinde atığın yakılması esnasında oluşan ısı enerjisi ile kazanda oluşturulan yüksek basınçlı buhar maksimum 5,2 MWh enerji üretimi sağlayan Türbin-Generatör gurubuna tahrik edilmektedir. Böylelikle tesisin enerji ihtiyacı da buradan karşılanabilmekte ve ihtiyacın dışındaki fazla üretilen enerji de enterkonnekte sisteme satılarak gelir elde edilebilmektedir.
132 kWh kapasiteli iki adet Rüzgar türbini kurularak 2007 Kasım ayı başında devreye alınmıştır.
2007 yılından itibaren yaklaşık toplam 150 000 kWh üretilmiştir.Yılda yaklaşık 200 .000 kWh üretilmesi hedeflenmektedir.
Klinik ve Tehlikeli Atık Yakma
Tesisin çalışma prensibi; endüstriden kaynaklanan plastik ve lastik atıklar, kullanılmış yağ, ilaç ve kozmetik atıklar, petro-kimya atıkları, PVC, solvent, boya artıkları, yapıştırıcı ve yapışkanlar, bunların ambalajları, standart dışı ve süresi geçmiş ürünler, arıtma çamurları, vb. tehlikeli atıklarla klinik atıkların yakılarak bertaraf edilmesine dayanır. Patlayıcı maddeler, radyoaktif atıklar, mezbaha atıkları, dışkı ve kadavralar tesise kabul edilmemektedir.
Kabul edilen atıkların beyanı, etiketlenmesi, taşınması ve bertarafı; Çevre Bakanlığı´nın Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliği (1986), Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği (1988), Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği (1991), Tıbbı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği (1993), Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği (1995) ve bunların değişikliklerinde belirtilen esaslara tamamen uygun olarak yapılmaktadır.
Düzenli Depolama
Evsel katı atıklar 264 842 m2 toplam alana sahip depolama alanlarında 1991 k.a. k.y.´ne göre düzenli depolanarak bertaraf edilmektedir.
Depolama alanlarında oluşan süzüntü suyu kollektörler aracılığı ile toplanıp ön arıtıldıktan sonra nihai arıtım için 42 evler arıtma tesisine kapalı kollektör ile gönderilmektedir.
Kapasite : 3 163 000 m3
İşletmeye Açılışı : 09.06.1997
Kullanım Ömrü : ~25 yıl
Lisanslı Atık Taşıma
8 Lisanslı Şöför
1 Adet
Atık Yağ Tankeri
1 Adet
Atık Yağ Mobil Tanker
1 Adet
Vidanjör
2 Adet
Sızdırmaz Mobil Kasa
4 Adet Huklif Kamyon
ile hizmet vermekteyiz.
Gemi Atıkları Alım Hizmetleri
5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu 7.maddesinin İ Bendinde belirtilen ‘Deniz araçlarının atıklarını toplamak, toplatmak, arıtmak ve bununla ilgili gerekli düzenlemeleri yapmak´ hükmü yer almaktadır.
Bu hüküm gereğince Kocaeli Büyükşehir Belediyesi deniz sınırları dahilinde deniz araçlarının MARPOL 73/78 Ek-I-IV-V kapsamındaki atıkları Kocaeli Büyükşehir Belediye Meclisinin verdiği yetkiyle Büyükşehir Belediyesi adına İZAYDAŞ tarafından toplanmaktadır.
İZAYDAŞ Gemilerden Atık Alınması ve Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde yer alan teknik esaslar çerçevesinde Bunker VII isimli Atık Alma Gemisi ile toplama işlemini gerçekleştirmekte ve toplanan atıklar seperasyon işleminden geçirildikten sonra yönetmelikleri uygun olarak bertaraf edilmektedir.
İZAYDAŞ Genel Müdürü Muhammet SARAÇ , Genel Müdür Yardımcısı Nuri KAYA , Mali ve İdari İşler Müdürü Sinan AKAY ve Yönetim Sistemleri Şefi Onur ULUDAĞ'dan bilgi alındı.
Bülent ŞİŞMAN
5.İletim Tesis ve İşletme Grup Müdürlüğü Adapazarı