14 Eylül
2010 SALI
YÖNETMELİK
Başbakanlıktan:
DENETİM
GÖREVLİLERİNİN UYACAKLARI MESLEKÎ ETİK DAVRANIŞ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam,
Dayanak ve Tanımlar
Amaç
ve kapsam
MADDE
1 – (1) Bu
Yönetmeliğin amacı,
25/5/2004 tarihli ve 5176 sayılı Kamu Görevlileri Etik Kurulu Kurulması ve Bazı
Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun kapsamında yer alan kamu kurum ve
kuruluşlarında görev yapan denetim görevlilerinin uyacakları meslekî etik
davranış ilkelerini belirlemektir.
(2) Bu Yönetmelik, 13/4/2005 tarihli ve
25785 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri
ile Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümleri ile birlikte
uygulanır.
Dayanak
MADDE
2 – (1) Bu
Yönetmelik, 5176 sayılı Kamu Görevlileri Etik Kurulu Kurulması ve Bazı
Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 3 üncü ve 7
nci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE
3 –
(1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Denetim faaliyeti: Her türlü
denetim, teftiş, inceleme, araştırma, soruşturma v.b. işlevleri,
b) Denetim görevlisi: Denetim birimlerinde
başkan ve başkan yardımcısı kadrolarında bulunanlar da dâhil olmak üzere
denetim, teftiş, soruşturma, kontrol, ön inceleme, inceleme ve araştırma
görevini yapmak üzere değişik ad ve unvanlar altında istihdam edilen veya
görevlendirilenleri,
c) Denetlenen: Denetime tâbi kamu
görevlileri, kamu kurum ve kuruluşları ile özel hukuk gerçek ve tüzel
kişilerini,
ç) Yakın: Denetim görevlisinin kan ve kayın
hısımları ile denetim görevinin tarafsızlık ve dürüstlük içinde yapılmasını
etkileyebilecek diğer kişileri,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Denetim
Görevlilerine İlişkin Etik Davranış İlkeleri
Tarafsızlık
ve nesnellik
MADDE
4 –
(1) Denetim görevlileri;
a) Görevlerini
herhangi bir baskı, etkileme ve yönlendirme olmaksızın yerine getirir;
tarafsızlığına zarar verecek veya çevresinde böyle bir izlenim uyandıracak
herhangi bir faaliyet veya ilişkinin içerisinde yer almaz; her türlü baskıya
karşı tarafsızlığını muhafaza eder; siyasî, idarî, ekonomik, sosyal ve kültürel
etkilerden kaçınır; tarafsızlığının etkilenmesi söz konusu olduğunda durumu
yetkili makamlara bildirir.
b) Görevleriyle ilgili bilgi ve belgeleri
toplarken, değerlendirirken, aktarırken ve sonuçlandırırken, önyargısız ve
tarafsız şekilde hareket eder; kariyerinin gerektirdiği nesnellik ilkesine uyar.
c) Denetlenen birim ve taraflarca ileri
sürülen bilgi, belge ve görüşleri alır; elde ettiği diğer bilgi ve belgelerle
birlikte adil, tarafsız ve nesnel bir şekilde değerlendirir.
ç) Raporlarını; denetimin amacına uygun
nitelikte, süresi içinde, somut, güvenilir ve geçerli kanıtlara dayalı olarak
özlü, açık, tam ve kesin olarak düzenler.
d) Raporlarında yer verdikleri önlem ve
tavsiyeleri gerekçeli olarak belirtir.
e) Denetimlerine tâbi kişi, kurum ve
kuruluşlar nezdinde aracılıkta bulunamaz.
Eşitlik
MADDE
5 –
(1) Denetim görevlileri;
a) Denetim faaliyetlerini yerine
getirirken; yasa önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket eder.
b) Dil, din, ırk, cinsiyet, tâbiyet, sosyal sınıf, yaş, evlilik, engellilik,
sosyal ve ekonomik durum, siyasi düşünce ve benzeri diğer sebeplere dayanan
farklılıkları gözetmeksizin görevlerini yerine getirir.
c) Denetim faaliyetini yerine getirirken,
herhangi bir kişiye, zümreye ya da kuruma karşı önyargılı hareket etmez yahut
bunları kayırıcı veya dışlayıcı faaliyetlerde bulunamaz.
Dürüstlük
MADDE
6 –
(1) Denetim görevlileri;
a) Çalışmalarını dürüstlük, doğruluk,
dikkat ve sorumluluk duygusu içinde yürütür.
b) Yapılacak denetleme ve soruşturmalar
konusunda başkalarına görevleri ile ilgili olarak herhangi bir vaat veya
taahhütte bulunamaz.
c) Görevlerinin saygınlığını ve
güvenilirliğini zedeleyen görüntü, tavır ve davranıştan kaçınır.
ç) Kendilerine verilen görevi kapsamı ve
süresi içinde yerine getirir; suç teşkil eden diğer eylem ve işlemlere vâkıf
olduğunda konuyu yetkili makamlara bildirir.
Gizlilik
MADDE
7 –
(1) Denetim görevlileri;
a) Denetim faaliyetlerinin yürütülmesi ve
raporlanması aşamalarında, denetledikleri konu ve kurumla ilgili gizliliğe uygun
hareket eder; kanaatlerini yetkili makamlar dışında kimseye açıklayamaz.
b) Görevleri dolayısıyla öğrendikleri
devlet sırrı, ticarî sır ve özel hayatın gizliliği ile ilgili bilgileri,
kanunların öngördüğü durumlar dışında hiçbir kurum, kuruluş veya kişiye veremez
ve açıklayamaz.
c) Denetim faaliyetleri sırasında edindiği
herkese açık olmayan bilgileri kendi yararına veya başkalarının yarar ve
zararına kullanamaz.
Çıkar
çatışmasından kaçınma
MADDE
8 –
(1) Denetim görevlileri;
a) Görevleri sırasında ve görevleri ile
ilişkili olarak kendi ve yakınlarının çıkarlarının söz konusu olabileceği her
türlü durumdan kaçınır; bunlarla ilgili olarak denetim faaliyetlerine ve
alınacak kararlara katılamaz, görüş bildiremez.
b) Son iki yıl içinde görev yaptıkları
kurum, kuruluş ve bunların iştiraklerine yönelik denetim faaliyetlerine
katılamaz.
c) Denetim faaliyetini yürütürken, yetki ve
nüfuzunu kullanarak hizmetin gerekli kıldığı koşullar dışında, kurumlardan ek
hizmet veya imkân talep etmez; kamu mal ve hizmetleri ile insan kaynaklarını
hizmet gerekleri dışında kullanamaz ve kullandıramaz.
ç) Denetim faaliyetleri ile ilgili olarak
görevini tarafsız ve nesnel bir şekilde yürütmesini engelleyecek potansiyel veya
gerçek çıkar çatışması durumunu derhal kurum veya kuruluşuna bildirir ve konu
ile ilgili görevden çekilme talebinde bulunur.
d) Görev, unvan ve yetkilerini kullanarak
kendilerinin veya başkalarının kitap, dergi, kaset ve benzeri ürünlerinin
satışını ve dağıtımını yaptıramaz; herhangi bir kurum, vakıf, dernek veya spor
kulübüne yardım, bağış ve benzeri nitelikte menfaat sağlayamaz.
Nezaket
ve saygı
MADDE
9 –
(1) Denetim görevlileri, onur kırıcı, küçük düşürücü ve keyfi davranışlar
sergilemez; baskıcı, hakaret ve tehdit edici uygulamalarda bulunmaz; birlikte
görev yaptıkları ve denetledikleri kişilere karşı nazik ve saygılı davranır.
Yetkinlik
ve meslekî özen
MADDE
10 –
(1) Denetim görevlileri;
a) Görevin gerektirdiği bilgi, beceri ve
deneyime sahip olur ve görevlerine azami özen ve dikkat gösterir.
b) Denetim faaliyetinin amacına uygun bir
şekilde yerine getirilebilmesi için meslekî bilgi, beceri ve bireysel
yeteneklerini sürekli geliştirmeye gayret eder.
c) Denetim
hizmetlerini yürütürken meslektaşları arasında ekip çalışmasına ve işbirliğine
önem verir ve kendisinden beklenen gerekli desteği sağlar.
ç) Denetledikleri kurum ve kuruluşların
çalışma şartlarını, yerleşik mesai düzenini ve hizmet gereklerini olumsuz yönde
etkileyen tutum ve davranışlardan kaçınır; kurum ve kuruluşların işleyiş
düzenine, yönetim ve karar alma süreçlerine müdahale etmez.
d) Kurum ve kuruluşların yürüttüğü
hizmetlerin hukuka ve etik ilkelere uygun olarak yerine getirilmesi, faaliyet ve
işlemlerde hataların önlenmesi, kaynakların etkili, tutumlu ve verimli bir
şekilde kullanılması amacına yönelik olarak rehberlik ve eğiticilik hizmetlerini
de, görevinin bir parçası olarak görür.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son
Hükümler
Uygulanmayacak
hükümler
MADDE
11 – (1) Bu
Yönetmelikte düzenlenen denetim görevlileriyle ilgili etik davranış ilkelerine
aykırı nitelik taşıyan kapsam içindeki kamu kurum ve kuruluşlarının
yönetmeliklerinde yer alan hükümler uygulanmaz.
Yürürlük
MADDE
12 –
(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE
13 –
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Başbakan yürütür.